Şeffaflık Platformu 1 Ocak 2027’de Değişiyor: Eklenen, Çıkan ve Değişen Veriler

141’den 151’e

EPDK, 15 Ekim 2026 tarihli 14968 sayılı kararla EPİAŞ Şeffaflık Platformu’nda yayımlanması zorunlu verilerin listesini baştan belirledi. Karar 20 Ekim’de Resmi Gazete’de yayımlandı, 1 Ocak 2027’de yürürlüğe giriyor ve 2022’den beri uygulanan 10711 sayılı kararın yerini alıyor. Liste elektrik, doğal gaz ve YEK-G piyasalarını kapsıyor; kalem sayısı 141’den 151’e çıkıyor.

Değişiklik teknik görünse de fiyat oluşumuna doğrudan dokunuyor. Gün içi teklifler, dengesizlik tahminleri, PPA fiyatlaması ve yatırım modelleri bu platformdan çekilen veriye dayanıyor. Hangi verinin hızlanacağı, hangisinin toplulaşacağı ve hangisinin artık zorunlu olmayacağı, trader’ın ekranından yatırımcının fizibilitesine kadar her yerde iz bırakacak.

İki platform, iki rejim

Kararın dayanağı, 14 Şubat 2026’da yayımlanan Enerji Piyasalarında ve Çevresel Piyasalarda Şeffaflığa ve Piyasa Bozucu Davranışlara İlişkin Yönetmelik. Yönetmelik piyasa verisini iki kanala ayırıyor. Fiyat, hacim ve sistem verisi Şeffaflık Platformu’nda kalıyor. Bir santralin arızası, bakımı ya da devreye girmesi gibi fiyatı etkileyebilecek şirkete özgü bilgiler ise EPİAŞ’ın işleteceği Dahili Bilgi Platformu’nda (DBP) açıklanacak.

Aynı gün yayımlanan 14967 sayılı karar, DBP’de açıklanacak asgari bilgileri 19 kalem olarak belirledi. Eski listedeki arıza, planlı bakım ve enterkonneksiyon bildirimlerinin yeni Şeffaflık listesinde yer almamasının nedeni bu. Bu bilgiler kaybolmuyor; cezaya bağlanmış bir açıklama rejimine taşınıyor.

Düzenlemenin takvimi bir kez kaydı. Yönetmelik ilk halinde 1 Haziran 2026’da yürürlüğe girecekti; 23 Mayıs 2026’daki değişiklikle yürürlük tarihi, hiçbir maddesi ayrılmadan, 1 Ocak 2027’ye ertelendi. Ekim kararları bu tarihe uyumlu çıktı.

Yeni listenin haritası

Yeni listenin 103 kalemi elektrik, 48 kalemi doğal gaz verisi. Elektrik tarafında ağırlık organize piyasalarda: GÖP, GİP, VEP, DGP, YEK-G, yan hizmetler, ikili anlaşmalar ve dengesizlik birlikte 60 kalem tutuyor. Depolama ilk kez ayrı bir kategori olarak listede.

Şekil 1 Yeni listede kategori bazında kalem sayısı

Elektrik piyasaları

60

Doğal gaz piyasaları

34

Doğal gaz iletim

14

YEKDEM

11

Elektrik üretim

10

Elektrik iletim

10

Elektrik tüketim

9

Barajlar

2

Elektrik depolama

1

Eski listenin 141 kalemini yeni listeyle tek tek eşleştirdik. 56 kalem esasen aynı kalıyor, 71 kalemin yayım zamanı, çözünürlüğü ya da kapsamı değişiyor, 8 kalem listeden tamamen çıkıyor, 6 kalem Dahili Bilgi Platformu’na taşınıyor. Değişenlerin bir kısmı biçimsel: GİP ve VEP serileri artık saatlik değil, kontrat bazlı tanımlanıyor.

Şekil 2 10711 sayılı listedeki 141 kalem yeni düzende nereye gidiyor?

Esasen aynı kalan

56

Zamanı, çözünürlüğü ya da kapsamı değişen

71

Listeden çıkan

8

Dahili Bilgi Platformu’na taşınan

6

Kesinleşmemiş PTF, KGÜP ilk versiyonu, AUF, YEKDEM UEVM ve lisanssız üretim bugün de platformda yayımlanıyor; yeni olan, yayımın zorunlu hale gelmesi. Depolama raporu, KGTP ve TEİAŞ kurulu güç serisinin bugünkü API’de karşılığını bulamadık.

Hızlanan veriler

Dengeleme verisi belirgin biçimde hızlanıyor. Yük alma (YAL) ve yük atma (YAT) talimat miktarları bugün ertesi gün (G+1) ve saatlik çözünürlükle zorunlu; yeni listede aynı gün (G) ve DGP uzlaştırma dönemi bazında yayımlanacak. Santral bazında gerçek zamanlı üretimin zorunlu yayımı da G+1’den G’ye çekiliyor.

Sistem marjinal fiyatı (SMF), sistem yönü ve gerçek zamanlı tüketimde değişiklik daha çok biçimsel. Eski listede SMF ve sistem yönü için beş saatlik (S+5), tüketim için iki saatlik (S+2) süre vardı; yeni listede yalnızca “aynı gün” yazıyor. Bu, gün sonuna yakın saatler için daha sıkı, gün başındaki saatler için daha gevşek bir tanım.

Yavaşlayan ve toplulaşan veriler

Bazı veriler ise yavaşlıyor ya da toplulaşıyor. En dikkat çekici olanı sınır ötesi ticaret: piyasa katılımcılarının nomine ettiği ithalat ve ihracat miktarı bugün teslimattan önce (G−1) yayımlanıyor; yeni listede ayın bitiminden sonraya (A+1) kayıyor.

Baraj verisinin ülke toplamına inmesi hidroelektrik ağırlıklı portföyler için önemli. Barajların tek tek doluluğu, bölgesel üretim ve fiyat beklentisinin temel girdilerinden biriydi. Toplam aktif su ve suyun enerji karşılığı sistemin geneli için yeterli; tek bir santralin ya da havzanın davranışını tahmin etmek için yeterli değil.

Yan hizmetlerde de netleşmesi gereken bir nokta var. Yeni listede primer ve sekonder frekans kontrolü fiyat ve miktarları için yayım zamanı G−2 olarak yazılmış; eski listede G−1’di. Kapasite ihalesinin zamanlamasını değiştiren bir düzenleme görmedik. İfadenin uygulamada nasıl karşılanacağı EPİAŞ’ın ilk uygulamasıyla belli olacak.

Listeden çıkanlar

Yönetmeliğin 6. maddesi, katılımcının kimliğini açığa çıkaran münferit verilerin yayımlanmasını yasaklıyor; piyasanın geneli için önemli olanlar istisna. Yeni liste bu ilkeyi uyguluyor. Organizasyon bazında GÖP ve GİP eşleşmeleri, katılımcı bazında ikili anlaşma hacimleri ve DSG bazında saatlik dengesizlik listeden çıkıyor; yerlerine toplamlar geliyor.

Yeni liste “kim ne yaptı” verisini azaltıyor, “sistemde ne oluyor” verisini hızlandırıyor.

Listeden çıkmak, verinin hemen kaybolacağı anlamına gelmiyor. EPİAŞ bu serilerin bir kısmını gönüllü olarak yayımlamayı sürdürebilir; ancak 1 Ocak 2027’den sonra bunun bir yükümlülüğü kalmıyor. Organizasyon bazlı serilerde ise yönetmeliğin açık yasağı nedeniyle yayımın sürmesi zor görünüyor. Rakip davranışını ve portföy pozisyonlarını bu serilerden okuyan analizler için bu, bir veri kaynağının kapanması demek.

Arıza verisi: 10 MW’tan 30 MW’a

En büyük değişiklik arıza ve bakım bildirimlerinde. 10711 sayılı listede kurulu gücü 10 MW ve üzerindeki her santral, arıza ya da plansız bakım nedeniyle emre amade olamayan gücünü anlık bildirmekle yükümlüydü; bu bildirimler bugün platformdaki piyasa mesajlarında görünüyor.

14967 sayılı kararla bu bilgi Dahili Bilgi Platformu’na taşınıyor ve ölçü değişiyor. Eşik artık kurulu güç değil, güç değişimi: tesis bazında 30 MW, portföy bazında 50 MW ve üzeri. Süre en geç 1 saat. Eşiği aşan olaylarda bilginin fiyatı etkileyebileceği kabul edilmiş sayılıyor; açıklamamanın cezası 2026 tutarlarıyla 2.509.800 TL’ye kadar.

Bu değişikliğin iki yüzü var. Büyük bir santraldeki 20 MW’lık kısmi arıza artık kendiliğinden açıklanmayacak; küçük RES ve GES’lerin arızaları da görünmez hale gelebilir. Buna karşılık eşiği aşan her olay bir saat içinde, tesis, MW, başlangıç, öngörülen bitiş ve neden alanlarıyla ve ceza riski altında açıklanacak. Portföy eşiği, tek tek eşiğin altında kalan ama toplamda sistemi etkileyen çok tesisli olayları da yakalıyor.

Açıklama rejiminin ayrıntılarını, piyasa bozucu davranış yasaklarını ve santral sahipleri için yükümlülükleri “Bir Saat Kuralı: Dahili Bilgi ve Piyasa Bozucu Davranışlar Rejimi” başlıklı yazımızda ele alıyoruz.

Veri kullanıcıları ne yapmalı

Platformu API üzerinden kullanan herkes için 1 Ocak 2027 bir geçiş tarihi. GİP, VEP ve doğal gaz serileri kontrat bazlı tanımlanıyor; saatlik varsayımla kurulmuş veri modellerinin kontrat anahtarlı yapıya uyarlanması gerekebilir. Listeden çıkan serilere dayanan raporlar için yedek kaynak bulunmalı.

Yatırımcı açısından

Doğru soru “daha fazla veri mi geliyor?” değil, “karar verdiğim veri daha hızlı ve daha güvenilir mi?” sorusu. Dengeleme tarafında cevap evet: aynı gün yayımlanan YAL ve YAT talimatları ile santral bazında üretim, dengesizlik ve gün içi stratejilerini besliyor. Arıza bilgisinin cezaya bağlanması bilgi asimetrisini daraltıyor; büyük portföylerin kendi arızalarından doğan zaman avantajı kısalıyor.

Kayıp tarafında hidroloji, sınır ötesi akış ve kısıt verisi var. Bu üçü, bölgesel fiyat farkını ve kısıt riskini modelleyen yatırımcı için önemli girdilerdi. Depolama yatırımcısı içinse ilk kez resmi bir depolama filosu serisi geliyor. Batarya gelirindeki en büyük belirsizlik olan rekabetin hızı, aylık ve teknoloji bazında resmi veriyle izlenebilecek.

Frekans olarak aylık Piyasa Görünümü raporlarımızı ve santral analizlerimizi Şeffaflık Platformu verisiyle üretiyoruz. Bu raporların kullandığı serilerin tamamı yeni listede yer alıyor; GİP ve VEP serilerini kontrat bazlı yapıya, arıza verisini Dahili Bilgi Platformu’na geçirecek uyarlamayı Ocak 2027’den önce tamamlıyoruz. Yatırım aşamasındaki projelerde ise baraj ve kısıt verisindeki toplulaşmayı, bölgesel fiyat ve kısıt senaryolarına ek bir belirsizlik olarak modelliyoruz.