Frekans Enerji
Frekans Enerji

19 Ekim Paketi: Lisanssız Üretim, YEKDEM, Dengesizlik ve Depolamada Yeni Kurallar

EPDK 19 ve 21 Ekim’de sekiz yönetmeliği ve yedi kurul kararını değiştirdi: lisanssız GES’e uzaktan kesinti, YEKDEM’de KGÜP disiplini, 100 TL/MWh’lik V değeri, yeni KÜPST katsayıları ve depolamada MWh’den MW’a geçiş. Paketi yatırımcı gözüyle inceledik.

Regülasyon
29 dk okuma · 21 Ekim 2026

Sekiz yönetmelik, yedi karar

Resmi Gazete’nin 19 Ekim 2026 tarihli sayısında EPDK’nın sekiz yönetmelik değişikliği ve 24 Eylül tarihli yedi kurul kararı birlikte yayımlandı; 21 Ekim’de teminat kurallarına iki ek değişiklik geldi. Metinlerin çoğu, EPDK’nın Haziran 2026’da görüşe açtığı taslakların son hali.

Paketin ortak teması belli: öğle saatlerindeki güneş fazlasını yönetmek ve dengeleme piyasasını 15 dakikalık yapıya hazırlamak. Lisanssız santraller ilk kez acil durum talimatlarının doğrudan muhatabı oluyor, YEKDEM santralleri için KGÜP’e uyum parayla ölçülüyor, depolamanın sermaye ve teminat yükü hafifliyor.

8 yönetmelik
19 Ekim’de değişen; aynı gün 7 kurul kararı
100 TL/MWh
Kasım 2026’dan itibaren V değeri; önceki değer 150
900 kW
Lisanssız tesislerde acil durum talimatının uygulandığı alt güç sınırı
30 Nisan 2027
Lisanssız SCADA entegrasyonu ve uzaktan açma cezalarının ertelendiği tarih
Tablo 1 Paketin özeti
MetinAna değişiklikYürürlük
Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği Uzaktan kontrol; talimata uymayana ödeme yok; bütünleşik depolamada kapasite sınırı yok 19 Ekim 2026
Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği (DUY) Lisanssıza acil durum talimatı; tüm UEVÇB’lere KGÜP; DGP’de uzlaştırma dönemi; talimatın sayaçla teyidi 19 Ekim 2026; termik kuralı 1 Ocak 2027
YEK Belgelendirme ve Desteklenmesi Yönetmeliği YAT talimatlı ya da V altındaki fazla saatlerde beklenen düzeyin (KGÜP − YAT + YAL) üstündeki üretim, PTF YEK fiyatının altındaysa YEKDEM’e sayılmıyor 19 Ekim 2026
Lisans Yönetmeliği ve Kurul Kararı 14912 Depolamada sermaye ve teminat MWh yerine MWe; depolamalı tesiste teminat bloke 19 Ekim 2026
Depolama ve Bağlantı yönetmelikleri Tüketici deposunda sözleşme gücü tavanı kalktı; düzenli ödeyene dağıtım teminatı en fazla 1 kat 19 Ekim 2026
Yan Hizmetler Yönetmeliği Talep tarafı katılımında oransal kesinti; test geçişi 31 Aralık 2026’ya 19 Ekim 2026
OSB Yönetmeliği OSB’lere lisanssız yük atma ve veri paylaşım yükümlülüğü 19 Ekim 2026
Kurul Kararları 14907 ve 14911 Yeni KÜPST formülü ve katsayıları; tedarikçilerin tüketim birimlerine KÜPST; V = 100 TL/MWh Kasım 2026 fatura dönemi; tüketim birimleri 1 Ocak 2027
DUY ve Kurul Kararı 14954 (21 Ekim) Teminatını tamamlamayan katılımcıya ikili anlaşma ve VEP yasağı 21 Ekim 2026

Lisanssız GES’e uzaktan kesinti

Paketin merkezinde öğle saatlerindeki üretim fazlası var. Şebeke Yönetmeliği Aralık 2025’te lisanssız santralleri acil durum önlemlerinin tarafı yapmıştı; Ekim paketi bunun uygulama mekanizmasını kuruyor. Sistem İşletmecisi’nin acil durum yük atma talimatı görevli tedarik şirketine ve toplayıcılara veriliyor, dağıtım şirketi ya da OSB talimatı lisanssız tesise uyguluyor.

DUY’un 75. maddesine eklenen fıkraya göre görevli tedarik şirketi bölgesindeki lisanssız tesisler için tek bir uzlaştırmaya esas veriş-çekiş birimi (UEVÇB) oluşturuyor. Talimat, işletmedeki elektriksel kurulu gücü 900 kW ve üzerindeki tesisler arasında en büyük tesisten başlıyor ve küçüğe doğru ilerliyor; metin 900 kW altındaki tesisler için bir sıra öngörmüyor. Elektriksel gücü eşit tesislerde sırasıyla mekanik kurulu gücü yüksek olan, ilk kabul tarihi ve bağlantı anlaşması tarihi daha eski olan önce geliyor. Sıralama görevli tedarik şirketinin portföyünden başlıyor; kapsamdaki santral listesini görevli tedarik şirketi dağıtım şirketine ve OSB’ye iletiyor. Dağıtım şirketi ya da dağıtım lisanslı OSB tesisi uzaktan kapatabiliyor; acil durum bittikten sonra 15 dakika içinde üreticiye telefonla ve kalıcı veri saklayıcıyla bildirim yapıyor. Tesisi yeniden devreye almak üreticinin sorumluluğunda. Toplayıcılar ise kendi portföyleri için uzaktan kontrol altyapısını kendileri kuruyor.

OSB Yönetmeliği’ne eklenen fıkralarla dağıtım lisanslı OSB ve endüstri bölgeleri bu talimatları uygulamak, lisanssız tesis ve talimata uyum verisini görevli tedarik şirketine iletmek zorunda. TEİAŞ’ın Şebeke Yönetmeliği’nin acil durum önlemleri kapsamında verdiği talimatlara uymak ve istediği veriyi süresi içinde, eksiksiz bildirmek de OSB’nin doğrudan yükümlülüğü; uymayan OSB’ye 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 16. maddesindeki yaptırımlar uygulanıyor.

Yaptırım iki katmanlı. Talimatın yerine getirilmeyen kısmına karşılık gelen üretim için ödeme yapılmıyor; tutar üreticiden geri alınıyor ve YEKDEM’in toplam maliyetinden düşülüyor. Bağlantı anlaşmasına 14909 sayılı kararla eklenen cezai şartlar ise SCADA altyapısını kurmayan ya da arızası nedeniyle uzaktan açılamayan tesisi hedefliyor. 60 gün içinde revizyon için başvurmayan üretici için de Kurul’un onayladığı ve yürürlükte olan anlaşma hükümleri esas alınıyor; başvurmamak yeni hükümlerden kaçmanın yolu değil.

Tablo 2 Lisanssız tesisler için yeni yaptırımlar
DurumYaptırımBaşlangıç
Acil durum talimatına uyulmaması Yerine getirilmeyen kısım için ödeme yok; tutar üreticiden tahsil edilir 19 Ekim 2026
SCADA entegrasyonunun sağlanmaması Her ay için aylık sistem kullanım bedelinin 1 katı 30 Nisan 2027 sonrası
SCADA ya da iletişim arızası nedeniyle uzaktan açma yapılamaması Her ihlal için aylık sistem kullanım bedelinin 1 katı; ayda en fazla 3 kat 30 Nisan 2027 sonrası
Arızalı SCADA teçhizatının uyarıya rağmen 1 ayda onarılmaması İhlalin sürdüğü her gün için o ayın sistem kullanım bedelinin %1’i 19 Ekim 2026
Bağlantı anlaşmasının revizyonu Kapsamdaki üreticiler 60 gün içinde başvurur; başvurmayana da Kurul onaylı yürürlükteki hükümler uygulanır 18 Aralık 2026’ya kadar

Ödenmeyen tutarın hesabı tesisin destek durumuna göre çok farklı. On yıllık destek süresi içindeki bir GES için esas fiyat YEK Kanunu’ndaki cetvel fiyatı; 2021 öncesi tesislerde 13,3 ABD$ cent/kWh. Destek süresini dolduran tesislerde ise 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’ndaki fiyat kullanılıyor: YEKDEM fiyatının %90’ı, saatlik PTF ile sınırlı. İhtiyaç fazlası abone grubu tarifesinden ödenen tesislerde ise o abone grubu ve kademenin tarife fiyatı kullanılıyor. Acil durum saatlerinde PTF çoğunlukla sıfıra yakın olduğu için bu tesislerde asıl caydırıcı, Nisan 2027’den sonra uygulanacak cezai şartlar.

Lisanssız yönetmelikte iki mahsuplaşma ayarı da var. İhtiyaç fazlası ödemesi açıkça Piyasa İşletmecisi’nin saatlik mahsuplaşmasından sonra kalan miktara bağlandı. Üretim ile tüketimi aynı dağıtım bölgesinde olmayan tesislerde ilişkili tüketim iletimden bağlıysa, iç tüketim iletim kullanıcılarının perakende tek zamanlı enerji bedelinden faturalanacak.

YEKDEM’de KGÜP disiplini

YEKDEM’deki lisanslı santraller için en önemli değişiklik yönetmeliğin 23. maddesinde. Kural iki durumda işliyor: santrale acil durum ya da DGP kapsamında YAT talimatı verilen dönemlerde ve PTF ya da SMF’nin V değerinin altında kaldığı, sistemin enerji fazlasında olduğu dönemlerde. Bu dönemlerde santralin bildirdiği KGÜP’ten YAT talimatı düşülüp YAL talimatı, sekonder frekans kontrolünden doğan net dengesizlik ve sınırlı frekans hassasiyet modunda sağlanan rezerv eklenerek net beklenen üretim bulunuyor. Bunun üzerindeki üretim, PTF YEK fiyatı ile varsa yerli aksam desteği toplamının altındaysa YEKDEM kapsamında sayılmıyor. Talimat mutabakatında yerine getirilemediği bildirilen miktar hesapta talimattan düşülmüyor; verilen talimatın tamamı esas alınıyor.

PTF’nin V’nin altına indiği saatlerde bu koşul pratikte hep sağlanıyor. KGÜP bildirmeyen santralin KGÜP’ü sıfır sayılıyor; o saatteki üretiminin tamamı YEKDEM dışında kalıyor. Yerli aksam ödemelerinde kural daha sert: 30 Haziran 2021’den sonra işletmeye giren ve YEKDEM’e kayıtlı olmadan yerli aksam desteği alan tesislerde ve 6/C kapsamındaki kapasite artışlarına ödenen yerli katkı bedelinde, bu dönemlerde beklenen düzeyin üzerindeki üretim PTF ne olursa olsun hesaba girmiyor. Daha önce yalnız Pazar dışındaki resmi tatillerde uygulanan benzer kural kaldırıldı, yerine bütün günlere uygulanan bu genel kural geldi.

Fazla saatlerde KGÜP’ün üzerinde üretmek artık YEKDEM’den ödenmiyor.

Aynı saatlerde dengesizlik tarafı da aynı yönde çalışıyor. DUY’a göre PTF ile SMF’nin düşüğü V’nin altında kaldığında pozitif dengesizlik gelir değil, B bedeli kadar borç doğuruyor. Bahar öğlelerinde PTF’nin sıfıra indiği saatlerde YEKDEM’deki bir RES ya da GES için doğru strateji artık açık: KGÜP’ü gerçekçi bildirmek ve fazlayı YAT teklifiyle ya da üretimi kısarak yönetmek.

YEKDEM yönetmeliğindeki diğer değişiklikler daha teknik. Depolamalı santrallerde YEKDEM kapsamındaki enerji sanal kayıtlarla izleniyor ve kayıtlar işletmedeki kapasiteyle sınırlanıyor; kapasite dolduktan sonra depolanan enerji mevcut kayıtları oransal olarak azaltıyor. YEKDEM’e sonradan katılan santralin, katıldığı dönemde depoda bulunan enerjisi sonradan şebekeye verilse de YEKDEM’den ödenmiyor. 30 Haziran 2021’den sonra işletmeye giren, YEKDEM’e kayıtlı olmayan yerli aksamlı tesislere yerli aksam desteği YEK bedeli olarak ödeniyor. Önlisans, lisans ya da kabul sürecinde destek koşullarına ilişkin yanıltıcı ya da sahte belge verildiği tespit edilirse santral o yılın nihai YEK listesinden çıkarılıyor; 6446 sayılı Kanun’un 16. maddesindeki yaptırımlar da ayrıca uygulanıyor. İade artık üretilen enerji çarpı YEK fiyatı üzerinden değil, fiilen ödenen YEK bedelleri üzerinden hesaplanıyor; her tutar ödendiği tarihten itibaren 6183 sayılı Kanun’un 51. maddesindeki oranla güncelleniyor. Hesapta YEK bedelinin negatif olduğu, yani santralin YEKDEM’e ödeme yaptığı dönemler sıfır sayılıyor; santral bu ödemeleri iadeden düşemiyor. Bakanlık bir aksamın yerli aksam desteğine uygun olmadığını tespit ederse, o aksam için ödenen destek de aynı oranla güncellenerek geri alınıyor.

Dengesizlik: V 150’den 100’e

1 Ocak 2026’dan beri uygulanan dengesizlik formülünde V, düşük fiyatlı saatler için bir eşik. Eksik üretim en az V üzerinden fiyatlanıyor. Fazla üretimde ise PTF ile SMF’nin düşüğü V’nin altındaysa üretim gelir getirmiyor; MWh başına B kadar, yani 100 TL/MWh artı katsayı kadar borç doğuruyor. 14911 sayılı karar V’yi yayımını izleyen fatura döneminden, yani Kasım 2026’dan itibaren 150’den 100 TL/MWh’e indiriyor.

Eksik üretim: EDT− = EDM− × max(V, PTF, SMFn) × (1 + k) Fazla üretim: min(PTF, SMFp) < V ise EDT+ = −EDM+ × B × (1 + l) aksi halde EDT+ = EDM+ × min(PTF, SMFp) × (1 − l)
V taban ve tetik değeri; Kasım 2026’dan itibaren 100 TL/MWh B fazla üretimde borç bedeli; 100 TL/MWh k, l sistem yönüne göre %3 ya da %6 SMFn, SMFp saatin SMF’si; 15 dakikalık DGP’de çeyreklerin en yükseği ve en düşüğü
Tablo 3 V değişikliğinin etkisi: 2 MWh sapma
DurumV = 150 TL/MWhV = 100 TL/MWh
Fazla üretim; PTF ve SMF 120 TL/MWh −212 TL (B bedeli) +225,6 TL (gelir)
Eksik üretim; PTF ve SMF 0 309 TL ödeme 206 TL ödeme
Fazla üretim; PTF ve SMF 0 −212 TL (B bedeli) −212 TL (değişmez)

Açıklayıcı hesaplamadır. Üç durumda da sistem enerji fazlasında varsayıldı: fazla üretimde l = %6, eksik üretimde k = %3; B = 100 TL/MWh. Azami fiyat durumuna ilişkin özel hüküm gösterilmedi.

Etkisi iki yönlü. PTF’nin 100 ile 150 TL/MWh arasında kaldığı saatlerde fazla üretim cezadan çıkıp yeniden gelir getiriyor; eksik üretimin taban fiyatı üçte bir düşüyor. PTF’nin sıfıra indiği saatlerde ise bir şey değişmiyor. 19 Ekim DUY değişikliği ayrıca dengesizlik alacağını ve borcunu aylık net yerine uzlaştırma dönemi bazında brüt yazıyor: net tutar aynı kalıyor, ama borç tarafı büyüyor.

KÜPST: kapsam genişliyor

Kesinleşmiş günlük üretim programından sapma tutarı (KÜPST), santralin KGÜP’ten toleransın ötesindeki sapmasını fiyatlıyor. 14907 sayılı karar rüzgar ve güneş için toleransı değiştirmiyor: rüzgarda %15, güneşte %8; bu değerler 1 Ocak 2026’dan beri uygulanıyor. Büyük sıçrama o tarihte olmuştu; bugünkü değişiklik formülde ve kapsamda.

Şekil 1 Rüzgar ve güneşte KÜPST tolerans katsayısı
Frekans Enerji
Rüzgar Güneş
Ağu 2020
%10
%10
Şub 2023
%21
%12
Oca 2025
%17
%10
Oca 2026
%15
%8
Kas 2026
%15
%8
Planlanan üretimin yüzdesi olarak tolerans; yürürlük tarihine göre. Kaynak: EPDK Kurul Kararları 9422, 11589-2, 13025, 14029 ve 14907.
UDÜPS = |(UEVM − UEÇM) − BUDÜP| KÜPSM = UDÜPS − m × BUDÜP (UDÜPS > m × BUDÜP ise; değilse 0) KÜPST = KÜPSM × max(PTF, SMF) × n
BUDÜP beklenen üretim: KUDÜP + YAL − YAT + sekonder ve sınırlı frekans rezervi düzeltmeleri UEVM uzlaştırmaya esas veriş; UEÇM uzlaştırmaya esas çekiş (MWh) m tolerans katsayısı; n fiyat katsayısı

Sapma artık net hesaplanıyor: veriş eksi çekiş, net plan ile karşılaştırılıyor. Bu, depolamalı ve hibrit tesislerde şarjın ve iç tüketimin sapma gibi görünmesini önlüyor. Kapsama ilk kez dağıtıma bağlı lisanssız santraller (görevli tedarik şirketi ya da toplayıcı UEVÇB’si üzerinden) ve müstakil depolama giriyor; 1 Ocak 2027’den itibaren tüketim birimleri de ekleniyor.

Tablo 4 KÜPST katsayıları, Kasım 2026’dan itibaren
BirimTolerans (m)Fiyat katsayısı (n)
Rüzgar %15 0,05; ayda 30 ve üzeri arıza girişinde 0,08
Güneş %8 0,05; ayda 30 ve üzeri arıza girişinde 0,08
Depolamalı üretim tesisi %5 0,10
Diğer kaynaklar %5 0,05; ayda 25 ve üzeri arıza girişinde 0,08
İletime bağlı lisanssız, santral bazında %20 0,02
Dağıtıma bağlı lisanssız, katılımcı bazında (yeni) %25 0,01
Müstakil depolama (yeni) %20 0,02
Görevli tedarik şirketinin tüketim birimleri (2027) %75 0,01
Diğer tüketim birimleri (2027) %30 0,01

Örnek: 10 MW’lık bir RES bir saat için 6,0 MWh bildirip 4,5 MWh üretirse sapma 1,5 MWh, tolerans 0,9 MWh olur. Toleransı aşan 0,6 MWh, 3.000 TL/MWh fiyat ve 0,05 katsayıyla 90 TL KÜPST doğurur. Aynı sapma 2025’teki %17 tolerans ve 0,03 katsayıyla 43,2 TL’ydi. Rüzgar ve güneşte maliyet bu yıl başında yaklaşık iki katına çıktı; Kasım’dan itibaren bunu değiştiren bir şey yok.

Açıklayıcı hesaplamadır. max(PTF, SMF) = 3.000 TL/MWh, talimat ve rezerv düzeltmesi yok, aylık arıza girişi 30’un altında varsayıldı.

Tedarikçilere de KÜPST

Paketin en az konuşulan sonucu tedarik şirketlerini ilgilendiriyor. 19 Ekim DUY değişikliğiyle KGÜP ve emre amade kapasite bildirimi yalnız üretimin değil, tüketim ve depolama dahil tüm UEVÇB’lerin yükümlülüğü oldu. Tüketim portföyü olan tedarikçi, her UEVÇB için ertesi günün uzlaştırma dönemi bazındaki tüketim programını her gün saat 15:30’a kadar bildirecek; programı gün içi piyasasının kapanışından yarım saat sonrasına kadar güncelleyebilecek. Bu yükümlülük yayım tarihinde yürürlüğe girdi.

14907 sayılı karar, 1 Ocak 2027’den itibaren bu programdan sapmayı da KÜPST’e bağlıyor. Hesap üretimdekiyle aynı: gerçekleşen çekiş ile bildirilen program arasındaki fark, toleransı aştığı kadar max(PTF, SMF) × 0,01 ile fiyatlanıyor. Tolerans, görevli tedarik şirketlerinin düzenlemeye tabi portföylerinde (serbest olmayan tüketiciler, tedarikçisini seçmemiş serbest tüketiciler gibi) %75, serbest tüketici portföyleri dahil diğer tüm tüketim birimlerinde %30. Yalnızca ticaret yapan, tüketim portföyü olmayan bir tedarik lisansı sahibinde tüketim birimi bulunmadığı için bu kalem doğmuyor.

Tablo 5 Tedarikçi portföyünde KÜPST: bir saat için örnek
DurumBildirilen tüketimGerçekleşenTolerans (%30)Toleransı aşanKÜPST
Tahmin isabetli 100 MWh 110 MWh 30 MWh 0 0 TL
Sapma toleransı aşıyor 100 MWh 140 MWh 30 MWh 10 MWh 300 TL
Gece saati, düşük tüketim 20 MWh 28 MWh 6 MWh 2 MWh 60 TL
Program bildirilmemiş 0 MWh 100 MWh 0 MWh 100 MWh 3.000 TL

Açıklayıcı hesaplamadır. Serbest tüketici portföyü (%30 tolerans), max(PTF, SMF) = 3.000 TL/MWh, fiyat katsayısı 0,01. Son satır, program bildirilmeyen saatte planın sıfır sayılması varsayımına dayanır; uygulama EPİAŞ’ın 2027 uzlaştırmalarıyla netleşecek.

Tutar küçük görünüyor: toleransı aşan her MWh, enerji değerinin yalnızca %1’i kadar maliyet doğuruyor. Asıl risk iki yerde. Birincisi tüketimi düşük saatler ve sayaç arkası güneşi olan portföyler: öğle saatlerinde tüketimi hızla düşen bir portföyde %30’luk tolerans kolayca aşılır. İkincisi bildirim disiplini: program bildirilmeyen bir saatte sapma tüketimin tamamı olur; KGÜP’ü bildirmemeyi alışkanlık haline getiren katılımcılar ayrıca Kanun’un 16. maddesi kapsamında yaptırım için EPDK’ya raporlanıyor.

Dengeleme 15 dakikaya hazırlanıyor

DUY’da dengeleme güç piyasasına (DGP) ilişkin “saat” ifadeleri “uzlaştırma dönemi” olarak değişti. DGP’de uzlaştırma dönemi 2025’te 15 dakika olarak tanımlanmış, ancak uygulamanın 1 Ocak 2027’den önce başlatılmayacağı hükme bağlanmıştı. Ekim değişikliği bu geçişin hukuki altyapısını tamamlıyor; dengesizlik ise saatlik kalıyor.

Bu ayrımın bir maliyeti var. Dengesizlik formülünde eksik üretim saatin en yüksek SMF’siyle, fazla üretim en düşük SMF’siyle fiyatlanıyor. SMF dört çeyreğe bölündüğünde iki değer arasındaki makas açılıyor. Çeyrek SMF’ler 1.800, 2.400, 3.100 ve 2.000 TL/MWh ise eksik üretim 3.100, fazla üretim 1.800 TL/MWh üzerinden uzlaşıyor; saatlik tek bir SMF’de bu fark çok daha dar.

Tablo 6 DGP ve talimatlarda değişenler
KonuYeni kuralYürürlük
KGÜP ve EAK Yalnız üretim değil, tüketim ve depolama dahil tüm UEVÇB’ler bildirir 19 Ekim 2026
Talimatın teyidi Yerine getirilen YAL ve YAT miktarı, 78. maddedeki mutabakat çerçevesinde UEVM, UEÇM ve KGÜP’e göre belirlenir 19 Ekim 2026
KGÜP üzerinde üretim Talimat yerine “KGÜP seviyesinde çalış” uyarısı; uyulmazsa EPDK’ya rapor 19 Ekim 2026
Yerine getirilmeyen talimat raporu (14908) Yerine getirme oranı rezervuarlı HES’te %85, doğal gazda %80, diğerlerinde %70’in altındaysa 19 Ekim 2026
Teklif fiyatı yayılımı (14910) HES hariç, aynı yönde en yüksek ve en düşük teklif farkı %50’yi aşamaz 19 Ekim 2026
Soğuk ve ılık yedek Talimat almamış bu teklifler SMF’de dikkate alınmaz 19 Ekim 2026
GİP fiyat limitleri Alt limit GÖP ve DGP’nin asgari fiyatı (0 TL/MWh); üst limit azami fiyat artı dengesizlik katsayılarının küçüğü kadar (%3): 4.500 × 1,03 = 4.635 TL/MWh 19 Ekim 2026
RES, GES, diğer muaf tesisler ve toplayıcı toplulukları Talep ve TEİAŞ onayıyla yük alma ve/veya yük atma yönünde, yani tek yönlü de dengeleme birimi olabilir 19 Ekim 2026
Termik santraller Yüklenme ve yük düşme eğrileri PYS’ye beyan edilir, yılda en fazla dört kez güncellenir; devredeki üniteye eğriye göre talimat Beyan 19 Ekim 2026; talimat 1 Ocak 2027

RES ve GES için en ilginç madde, tek yönlü, örneğin yalnız yük atma yönünde dengeleme birimi olabilme imkanı. Fazla saatlerde talimatsız kesinti ya da B bedeli yerine, fiyatını kendi belirlediği bir YAT teklifiyle üretimi kısmak mümkün hale geliyor. Uygulama TEİAŞ’ın değerlendirmesine bağlı. Toplayıcılar için bir kayıt kuralı da geldi: bir santral, en az bir ünitesinin Bakanlık kabulü yapılmadan ve devir tarihinde UEVÇB kayıtları tamamlanmadan toplayıcı portföyüne alınamıyor.

Depolama: MWh’den MW’a

Depolama yatırımcısı için paketin en net kazancı, sermaye ve teminat hesabının ünite kapasitesinden (MWh) güce (MWe) çevrilmesi. Lisans Yönetmeliği ve 14912 sayılı kararla depolamalı üretim ve müstakil depolama başvurularında tutarlar artık güç üzerinden hesaplanıyor. Dört saatlik bir bataryada yük kabaca dörtte bire iniyor.

Tablo 7 Müstakil depolamada sermaye ve teminat: 100 MWe / 400 MWh
MWh bazında (eski)MWe bazında (yeni)
Ek sermaye yükümlülüğü 336 milyon TL 84 milyon TL
Teminat 21,42 milyon TL 8,82 milyon TL

Açıklayıcı hesaplamadır. 13134 sayılı karardaki 4.200.000 TL birim yatırım tutarı ve tedarik ya da toplayıcı lisansı formülleriyle: sermaye P × BYT × 0,20; teminat BYT × [2,1 + (P − 100) × 0,01].

Buna karşılık depolamalı tesislerde teminatın iadesi zorlaşıyor. Lisans başvurusundaki teminat artık üretim tesisinin tamamı işletmeye geçene kadar iade edilmiyor; GES ya da RES kısmı devreye girse bile depolama tamamlanana kadar teminat bloke kalıyor. Depolama ünitelerine ilişkin iadede ise kabulü yapılan depolama ünitesinin gücü dikkate alınıyor; lisanstakinden küçük kurulan depolamada aradaki kısmın iade mi edileceği, irat mı kaydedileceği metinden net çıkmıyor. Taahhüt edilen depolama lisanstaki sürede kurulmazsa, mücbir sebep gibi haller dışında teminat zaten irat kaydediliyor. Bu, “önce üretimi kur, depolamayı ertele” yaklaşımını pahalılaştırıyor.

Sayaç arkası depolamada önemli bir tavan kalktı. Tüketiciler artık anlaşma güçlerinden büyük batarya kurabiliyor; şartı, şebekeye enerji verilmesini önleyen ve çekişi anlaşma gücüyle sınırlayan otomatik güç kontrol ve kesme sistemi. Lisanssız üretime bütünleşik depolama elektriksel güçle sınırlı kalırken kapasite (MWh) sınırı olmadan kurulabiliyor. Müstakil depolama acil durum talimatlarının kapsamına alındı ve KÜPST’te hafif katsayılarla yer aldı.

Haziran taslağında olup son metne girmeyen bir hüküm de not edilmeli: müstakil depolama ve depolamalı üretimde sabit sistem kullanım bedelinin tek yönlü uygulanması. Yayımlanan metinde bu hüküm yok; depolamada sabit bedelin nasıl uygulanacağı sorusu açık kalıyor.

Lisans, teminat ve talep tarafı

Lisans Yönetmeliği’ne eklenen bir fıkra, takılmış projeler için önemli. Kurulun daha önce mücbir sebep saydığı bir olay, yatırımın tamamlanmasını engelleyen sürekli bir hale gelirse artık mücbir sebep maddesi kapsamında değerlendirilmiyor. ÇED, imar ya da bağlantı nedeniyle uzun süredir bekleyen önlisans ve lisanslarda süre uzatma yolu daralıyor.

Bağlantı Yönetmeliği’nde iki usul değişikliği var. Dağıtıma bağlı lisanslı santral, lisansı sürdükçe dağıtım sisteminden ayrılmayı talep edemiyor; iletime geçmek için önce lisanstaki bağlantı noktasını tadil ettiriyor. Gerekli dağıtım şebekesini kendisi yapmayı seçen başvuru sahibi, tesis yapım sözleşmesini bağlantı anlaşmasıyla eş zamanlı değil, en geç 30 gün içinde imzalıyor.

Arazi uyuşmazlığı olan projeler için DUY’un 132/C maddesi sertleşti. Proje taşınmazları nedeniyle EPDK’ya ya da kamulaştırmayı yürüten bakanlığa karşı açılan dava ve icra takiplerinde mahkemenin belirlediği bedeli, giderleri ya da takip konusu tutarı ödemeyen önlisans ve lisans sahibine EPDK süre veriyor; bu sürede ödemeyenin piyasa alacakları 1 Ocak 2026’dan beri Kurum hesabına aktarılıyordu. Artık borç ödenene kadar bu şirket satıcı olarak ikili anlaşma bildirimi giremiyor ve ileri tarihli satış bildirimleri iptal ediliyor. Toplayıcı portföyüne ve dengeden sorumlu gruba alınmıyor; içindeyse bildirimi izleyen ilk fatura döneminde çıkarılıyor, grubun tarafıysa grup dağıtılıyor. Bu alacaklar başka bir işleme konu edilmeden önce Kurum hesabına aktarılıyor. İkili anlaşma alıcıları ve toplayıcılar için bu, yeni bir karşı taraf riski.

Tedarikçiler için iki yönlü bir değişiklik var. Dağıtım şirketine verilen sistem kullanım teminatının hesabındaki azami oran, son 24 ayda sistem kullanım faturalarını eksiksiz ödeyen ve teminat temerrüdüne düşmeyen kullanıcılar için en fazla bir kata indi; bu nedenle oluşan fazla teminatı dağıtım şirketi talep beklemeden 19 Kasım’a kadar iade edecek. Teminat artık elektronik teminat mektubuyla da verilebiliyor. Kural kalıcı da: gerekenden fazla teminat, kullanıcı isterse 10 iş günü içinde iade ediliyor; ek teminat istendiğinde de 10 iş günü süre var. Gereken tutarın %20’si ya da daha fazlası eksik kalan ve tamamlamayan kullanıcıyı dağıtım şirketi EPDK’ya bildiriyor. Öte yandan 21 Ekim değişikliğiyle EPİAŞ’taki teminat çağrısını karşılamayan katılımcı yalnız GÖP ve GİP’te değil, ikili anlaşmalarda ve VEP’te de işlem yapamıyor. Lisans Yönetmeliği’nde marka kuralı da genişledi. Nisan 2026’dan beri görevli tedarik şirketi dışındaki tedarikçiler ve toplayıcılar şirket unvanında dağıtım bölgesinin adını kullanamıyor, dağıtım şirketiyle aynı marka ve logoyu taşıyamıyordu; uyum için son tarih 31 Aralık 2026. Artık dağıtım şirketiyle ilişkili olduğu izlenimini verebilecek unvan, marka ve logo da yasak. 19 Ekim değişikliği ayrı bir geçiş süresi öngörmüyor; 31 Aralık 2026 süresinin genişleyen kapsama da uygulanıp uygulanmayacağı metinden net çıkmıyor.

Yan Hizmetler Yönetmeliği’nde talep tarafı katılımı yeniden düzenlendi. “Katılmadı” sayılan saatlerin etkisi artık tek saatle sınırlı kalmıyor; aylık kapasite ödemesi bu saatlerin talimat verilen toplam saate oranı kadar kesiliyor. Talimattan fazla yük düşmeye ise ayrı bir ölçek geldi: fazlalık talimatın %50’sine kadarsa “sağladı”, üzerindeyse “sağlamadı” sayılıyor ve o dönem için aktivasyon bedeli ödenmiyor. Aktivasyon talimatının başlangıcından en az bir saat önce TEİAŞ onayı alınırsa %50’nin üzerindeki fazla düşüş de “sağladı” sayılıyor. Eksik düşüşte eşikler aynı: %10’a kadar “sağladı”, %10 ile %25 arası “sağlamadı”, %25 ve üzeri “katılmadı”. Kapasite tedarik duyurusunda yer alacak hususlara, dağıtıma bağlı tüketim tesislerinin sayaç bilgisini ve anlaşma gücünü içeren, dağıtım şirketince onaylanacak bir belge eklendi. Kritik aylarda en fazla iki kez ve birer saat verilebilen emre amadelik kontrol talimatı da eşit miktar yerine eşit oranda veriliyor. Yan hizmet performans testlerini ve sertifikalarını TEİAŞ’ın kendisinin üstleneceği tarih 1 Eylül’den 31 Aralık 2026’ya ertelendi; o zamana kadar testler, TEİAŞ gözlemcisi bulunmak kaydıyla akreditasyonsuz firmalarca yapılabiliyor.

19 Eki 2026
Yürürlük Yönetmelik değişikliklerinin çoğu yayımla yürürlükte.
1 Kas 2026
V ve KÜPST V = 100 TL/MWh; yeni KÜPST formülü ve katsayıları.
19 Kas 2026
Teminat iadesi Dağıtım sistem kullanım teminatındaki fazla tutarın iadesi.
18 Ara 2026
Bağlantı anlaşması Lisanssız üreticilerin revizyon başvurusu için 60 günlük sürenin sonu.
31 Ara 2026
Yan hizmet testleri Akreditasyonsuz test geçiş döneminin sonu.
1 Oca 2027
Termik ve tüketim Termik santrallere eğriye göre talimat; tüketim birimlerinde KÜPST; DGP’de 15 dakikaya geçiş için en erken tarih.
30 Nis 2027
SCADA cezaları Lisanssız bağlantı anlaşmasındaki cezai şartlar için erteleme sona eriyor.

Yatırımcı açısından

Paket, öğle saatlerindeki fazlanın maliyetini kimin taşıyacağı sorusuna net bir cevap veriyor: fazlayı yaratan ve plana uymayan. YEKDEM’deki santral için KGÜP artık bir formalite değil, gelirin parçası; lisanssız santral için SCADA ve uzaktan kontrol, bağlantı anlaşmasının cezalı şartı. Bir GES’in değerini hesaplarken fazla saatlerde kısılacak üretim, ödeme alınamayacak MWh’ler ve B bedeli artık modelin içinde olmalı.

Depolama için tablo daha olumlu. MWe bazlı sermaye ve teminat uzun süreli bataryayı ucuzlatıyor, sayaç arkasında boyut kısıtı kalkıyor, müstakil depolama KÜPST’te hafif katsayılarla yer alıyor. Fazla saatlerde enerjiyi alıp akşam puantına taşıyan her MWh, aynı saatlerde cezaya dönüşen üretimin karşılığı; paket bu farkı büyütüyor.

Özetle
01 Dağıtıma bağlı lisanssız santrallere acil durumda uzaktan kesinti geliyor; talimat 900 kW ve üzerindeki tesislere uygulanıyor, uyulmayan kısım için ödeme yapılmıyor, SCADA entegrasyonu ve uzaktan açma cezaları 30 Nisan 2027’den sonra uygulanıyor.
02 YEKDEM’deki lisanslı santrallerde, YAT talimatı verilen ya da PTF veya SMF’nin V’nin altında olduğu fazla saatlerde, KGÜP’ten YAT düşülüp YAL eklenerek bulunan beklenen düzeyin üzerindeki üretim, PTF YEK fiyatının altındaysa YEKDEM kapsamında sayılmıyor; KGÜP bildirilmezse sıfır kabul ediliyor.
03 V değeri Kasım 2026’dan itibaren 150’den 100 TL/MWh’e iniyor; PTF’nin 100–150 TL/MWh arasında olduğu saatlerde fazla üretim yeniden gelir getiriyor.
04 KÜPST’te rüzgar ve güneş toleransı değişmiyor (%15 ve %8); sapma net hesaplanıyor, kapsama dağıtıma bağlı lisanssız santraller, müstakil depolama ve 2027’de tedarikçilerin tüketim birimleri giriyor.
05 Depolamada sermaye ve teminat MWh yerine MWe üzerinden hesaplanıyor; dört saatlik bir bataryada yük kabaca dörtte bire iniyor, ama depolamalı tesiste teminat tesisin tamamı işletmeye girene kadar bloke kalıyor.

Frekans olarak toplayıcı portföyümüzdeki lisanssız santrallerin SCADA ve uzaktan kontrol durumunu tek tek çıkarıyor, Nisan 2027 öncesinde eksikleri tamamlama planını yatırımcılarımızla paylaşıyoruz. Yönettiğimiz santrallerde KGÜP’ü fazla saatlerdeki yeni kurallara göre bildiriyor, yatırım aşamasındaki depolamalı projelerde ise MWe bazlı teminatı ve bloke süresini finansman modeline ekliyoruz.

Hangi değişiklik ne zaman

Paketteki yönetmelik değişikliklerinin çoğu yayım günü yürürlüğe girdi. Dengesizlik ve KÜPST’teki parasal değişiklikler Kasım 2026 fatura döneminde, tedarikçilerin tüketim birimlerindeki KÜPST ise 1 Ocak 2027’de başlıyor. Aşağıdaki tablo bütün tarihleri bir arada gösteriyor.

Tablo 8 Yürürlük takvimi
TarihDeğişiklikDayanak
19 Ekim 2026 Lisanssız üretim: dağıtım şirketi ve OSB’nin uzaktan kontrol yetkisi; talimata uyulmayan kısma ödeme yapılmaması; bütünleşik depolamada MWh sınırının kalkması Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği değişikliği
19 Ekim 2026 Dengeleme: lisanssız tesislere acil durum talimatı; tüm UEVÇB’lere KGÜP ve EAK bildirimi; KGÜP üstü üretime uyarı; GİP fiyat limitleri; tek yönlü dengeleme birimi; termik eğrilerin beyanı DUY değişikliği, md. 27
19 Ekim 2026 Piyasa katılımı: toplayıcı portföyüne kayıt şartı; kamulaştırma borcunu ödemeyene satış ve portföy yasağı DUY md. 32/C ve 132/C
19 Ekim 2026 YEKDEM: YAT talimatlı ya da V altındaki fazla saatlerde beklenen düzeyin üstündeki üretimin sayılmaması; resmi tatil kuralının kaldırılması; depolamada sanal kayıt; sahte belgede iade kuralı YEK Belgelendirme ve Desteklenmesi Yönetmeliği değişikliği, md. 7
19 Ekim 2026 Lisans ve depolama: sermaye ve teminatta MWh yerine MWe; depolamalı tesiste teminatın bloke kalması; sürekli hale gelen mücbir sebep; genişleyen marka kuralı Lisans Yönetmeliği değişikliği; Kurul Kararı 14912
19 Ekim 2026 Bağlantı: düzenli ödeyene dağıtım teminatında en fazla 1 kat; 10 iş günü ve %20 kuralları; sözleşme gücünden büyük tüketici deposu Bağlantı ve Sistem Kullanım ile Depolama yönetmelikleri
19 Ekim 2026 Talep tarafı katılımında oransal kesinti ve fazla düşüş ölçeği; OSB’lere talimat ve veri yükümlülüğü Yan Hizmetler ve OSB yönetmelikleri
19 Ekim 2026 Yerine getirilmeyen talimat raporu; teklif fiyatı yayılım sınırı; reaktif güç anlaşması Kurul Kararları 14908, 14910 ve 14913
21 Ekim 2026 Teminat çağrısını karşılamayan katılımcıya GÖP ve GİP’e ek olarak ikili anlaşma ve VEP yasağı; son ödeme tarihi geçmiş borç teminat artırım nedeni DUY md. 132/E değişikliği; Kurul Kararı 14954
1 Kasım 2026 V değeri 150’den 100 TL/MWh’e iniyor Kurul Kararı 14911
1 Kasım 2026 Yeni KÜPST formülü (net sapma) ve katsayıları: üretim santralleri, müstakil depolama, iletime ve dağıtıma bağlı lisanssız santraller Kurul Kararı 14907, md. 7
19 Kasım 2026 Bir kat kuralı nedeniyle oluşan fazla dağıtım teminatının talep beklenmeden iadesi Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği geçici md. 15
18 Aralık 2026 Kapsamdaki lisanssız üreticilerin bağlantı anlaşması revizyonu için son başvuru günü Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği geçici md. 14(1)
31 Aralık 2026 Yan hizmet performans testlerini TEİAŞ’ın kendisinin üstlenmesi; o güne kadar TEİAŞ gözlemcisiyle akreditasyonsuz test Yan Hizmetler Yönetmeliği geçici md. 12
31 Aralık 2026 Nisan 2026’da getirilen unvan, marka ve logo kuralına uyum için son gün; genişleyen kapsama uygulanıp uygulanmayacağı net değil Lisans Yönetmeliği geçici md. 47
1 Ocak 2027 Tedarikçilerin tüketim birimlerine KÜPST: tolerans görevli tedarik şirketinin düzenlemeye tabi portföylerinde %75, diğer portföylerde %30; fiyat katsayısı 0,01 Kurul Kararı 14907, geçici md. 1
1 Ocak 2027 Devredeki termik üniteye yük değişim eğrisine göre talimat DUY geçici md. 41
1 Ocak 2027 DGP’de 15 dakikalık uzlaştırma için en erken tarih; bu paketle değişmedi, dengesizlik saatlik kalıyor DUY geçici md. 40 (Ocak 2025)
30 Nisan 2027 Lisanssız tesislerde SCADA entegrasyonu ve uzaktan açma cezaları başlıyor; onarılmayan SCADA arızasına günlük %1 ceza ertelenmedi Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği geçici md. 14(2); Kurul Kararı 14909

Kurul kararlarındaki “yayımlandığı günü takip eden fatura dönemi” ifadesi, fatura dönemi takvim ayı olduğu için 1 Kasım 2026’ya denk geliyor. Dengesizlik katsayıları bu pakette değişmedi: sistemle aynı yönde %6, ters yönde %3, sistem dengedeyse ikisi de %3 (Kurul Kararı 14030, 1 Ocak 2026’dan beri).

Bülten

Piyasa analizleri e-postanızda

PTF ve SMF hareketleri, mevzuat değişiklikleri ve depolama ekonomisi. Okumaya değer bir şey olduğunda göndeririz; dilediğiniz zaman abonelikten çıkabilirsiniz.

İlgi alanları
Ticari Elektronik İleti Bilgilendirmesi kapsamında Frekans’ın bülten ve analizlerini e-postayla almayı onaylıyorum. KVKK Aydınlatma Metni’ni okudum.
Her e-postadaki bağlantıdan, İYS üzerinden veya bilgi@frekansenerji.com adresine yazarak dilediğiniz zaman ücretsiz olarak abonelikten çıkabilirsiniz.
Analizler

İlgili analizler

Varlığınızın potansiyelini birlikte konuşalım.

Dil
Çerez tercihleri

Sitenin çalışması ve dil tercihinizin hatırlanması için zorunlu çerezler kullanıyoruz. Analitik ve pazarlama çerezleri yalnızca onayınızla kullanılır. Tercihinizi sayfa altından istediğiniz zaman değiştirebilirsiniz. Çerez Politikası