--- title: "Elektrik Piyasası Sözlüğü" url: https://frekansenerji.com/sozluk/ lang: tr description: "Türkiye elektrik piyasasında kullanılan terimler, kısaltmalar ve kavramlar. PTF’den KÜPST’e, YEKDEM’den müstakil depolamaya kadar her terimin anlamı ve 2026’da bağlı olduğu kural." --- Analizler / Sözlük # Elektrik piyasası sözlüğü Türkiye elektrik piyasasında kullanılan terimler, kısaltmalar ve kavramlar. PTF’den KÜPST’e, YEKDEM’den müstakil depolamaya kadar her terimin ne anlama geldiği ve 2026’da hangi kurala bağlı olduğu. 210 terim · 8 kategori A ## Abone grubu Tedarik ve tüketici Tüketicinin mesken, ticarethane, sanayi, tarımsal faaliyetler veya aydınlatma gibi tarife grubundaki yeri. Dağıtım şirketi tarafından belirlenir. EN Tariff group İlgili: Dağıtım bedeli Elektrik tüketim vergisi ## Açık pozisyon Ticaret, risk ve finans Fiyatı henüz sabitlenmemiş ve piyasa fiyatına açık kalan hacim. EN Open position İlgili: Pozisyon Fiyat riski ## Ağırlıklı Ortalama Fiyat AOF Piyasalar ve ürünler GİP’te bir kontrat için gerçekleşen işlemlerin hacimle ağırlıklandırılmış ortalama fiyatı. Gün içi fiyat seviyesini izlemek için kullanılır. EN Weighted Average Price İlgili: Gün İçi Piyasası ## Aktif enerji bedeli Tedarik ve tüketici Tüketilen elektriğin birim fiyatla çarpılmasıyla oluşan fatura kalemi. Tedarikçiler arasında farklılaşan kalemdir. EN Active energy charge İlgili: Dağıtım bedeli İkili anlaşma ## Ana kaynak Yenilenebilir ve destek Birden çok kaynaklı tesiste lisansın dayandığı birincil enerji kaynağı. Sisteme verilen aktif güç, ana kaynağa dayalı ünitelerin kabulü yapılmış elektriksel kurulu gücünü aşamaz. EN Main source İlgili: Yardımcı kaynak Birden çok kaynaklı (hibrit) üretim tesisi ## Arbitraj Ticaret, risk ve finans Düşük fiyattan alınan enerjinin yüksek fiyattan satılması. Bataryalar enerjiyi ucuz saatlerde depolayıp pahalı saatlerde vererek arbitraj yapar. EN Arbitrage İlgili: Fiyat farkı (spread) Batarya enerji depolama sistemi ## Arıza bildirimi Dengeleme ve uzlaştırma Santralin arıza nedeniyle programına uyamayacağını TEİAŞ’a bildirmesi. EN Outage notification İlgili: Kesinleşmiş Gün Öncesi Üretim/Tüketim Programı ## Asgari fiyat limiti Piyasalar ve ürünler GÖP ve DGP’de verilebilecek en düşük teklif fiyatı. 0 TL/MWh olarak uygulandığı için Türkiye’de negatif elektrik fiyatı oluşmaz. EN Minimum price limit İlgili: Azami fiyat limiti Negatif fiyat ## Aylık mahsuplaşma Yenilenebilir ve destek Lisanssız tesiste üretim ve tüketimin bir ay boyunca toplamlar üzerinden netleştirilmesi. 2026’dan itibaren yalnızca mesken abonelerine uygulanıyor. EN Monthly netting İlgili: Saatlik mahsuplaşma ## Azami fiyat limiti Piyasalar ve ürünler GÖP ve DGP’de verilebilecek en yüksek teklif fiyatı. EPDK’nın 14459 sayılı kararıyla 4 Nisan 2026’dan itibaren 4.500 TL/MWh olarak uygulanmaktadır. EN Maximum price limit İlgili: Asgari fiyat limiti Piyasa Takas Fiyatı Sistem Marjinal Fiyatı ## Azami uzlaştırma fiyatı AUF Mevzuat ve kurumlar 2022–2023 döneminde kaynak bazında uygulanan ve PTF ile arasındaki farkın destekleme havuzunda toplandığı geçici fiyat mekanizması. EN Maximum settlement price İlgili: Azami fiyat limiti B ## Bağlantı anlaşması Şebeke ve teknik Bir tesisin iletim veya dağıtım sistemine bağlanma koşullarını düzenleyen anlaşma. EN Connection agreement İlgili: Sistem kullanım anlaşması ## Bağlantı kapasitesi Şebeke ve teknik Bir tesisin şebekeye verebileceği veya şebekeden çekebileceği azami güç. Bağlantı anlaşmasıyla belirlenir. EN Connection capacity İlgili: Üretim kısıtlaması Bağlantı anlaşması ## Batarya enerji depolama sistemi BESS Depolama ve esneklik Elektriği kimyasal olarak depolayıp gerektiğinde şebekeye veren sistem. GÖP ve GİP arbitrajı, frekans kontrolü ve dengelemeden gelir elde eder. EN Battery Energy Storage System İlgili: Müstakil elektrik depolama tesisi Arbitraj Sekonder frekans kontrolü ## Baz yük Piyasalar ve ürünler Teslimat döneminin her saatinde aynı miktarda enerji teslimini öngören ürün profili. Standart vadeli kontratların çoğu baz yük esaslıdır. EN Baseload İlgili: Puant Vadeli kontrat ## Birden çok kaynaklı (hibrit) üretim tesisi Yenilenebilir ve destek Farklı kaynakların aynı bağlantı noktasından şebekeye bağlandığı ve tek lisans kapsamında değerlendirildiği tesis. Yardımcı kaynak ana kaynağa dönüştürülemez. EN Multi-source (hybrid) plant İlgili: Yardımcı kaynak Ana kaynak ## Birleşik yenilenebilir üretim tesisi Yenilenebilir ve destek Tamamı yenilenebilir birden fazla kaynaktan üretim yapan tesis. Sisteme verilen net enerji, kaynakların fiyatlarından en düşük olanı üzerinden YEKDEM’de değerlendirilir. EN Combined renewable plant İlgili: Birden çok kaynaklı (hibrit) üretim tesisi Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## Biyokütle santrali Yenilenebilir ve destek Tarımsal atık, hayvansal atık ve çöp gazı gibi organik kaynaklardan elektrik üreten santral. Kurulu gücü Ağustos 2026 sonunda 2.424 MW’tır. EN Biomass plant İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## Blok teklif Piyasalar ve ürünler GÖP’te ardışık birden fazla saati tek fiyat ve miktarla kapsayan teklif. Ya tamamı kabul edilir ya da tamamı reddedilir. EN Block bid İlgili: Gün Öncesi Piyasası Saatlik teklif C ## Cayma hakkı Tedarik ve tüketici Tüketimi düşük serbest tüketicinin ikili anlaşmanın kurulduğu veya yenilendiği tarihten itibaren 14 gün içinde gerekçe göstermeden ve bedel ödemeden anlaşmadan çekilme hakkı. EN Right of withdrawal İlgili: Tüketimi düşük serbest tüketici Ç ## Çevrim Depolama ve esneklik Bataryanın bir tam şarj ve bir tam deşarj yapması. Garanti koşulları yıllık çevrim sayısını sınırlar. EN Cycle İlgili: Degradasyon D ## Dağıtım bedeli Tedarik ve tüketici Elektriğin dağıtım şebekesiyle taşınmasının EPDK tarafından belirlenen bedeli. Hangi tedarikçi seçilirse seçilsin aynıdır. EN Distribution charge İlgili: Aktif enerji bedeli Dağıtım şirketi ## Dağıtım sistemi Şebeke ve teknik Elektriğin orta ve alçak gerilimle tüketicilere ulaştırıldığı şebeke. Türkiye 21 dağıtım bölgesine ayrılmıştır. EN Distribution system İlgili: Dağıtım şirketi İletim sistemi ## Dağıtım şirketi Tedarik ve tüketici Bir dağıtım bölgesinde şebekeyi işleten, sayaç okuyan ve arıza hizmeti veren lisanslı şirket. Arızalar için 186 numaralı hattan ulaşılır. EN Distribution company İlgili: Dağıtım sistemi Dağıtım bedeli ## Degradasyon Depolama ve esneklik Bataryanın kullanım ve zamanla kapasite kaybetmesi. Her çevrimin bir yıpranma maliyeti vardır. EN Degradation İlgili: Çevrim ## Değişken yenilenebilir enerji Yenilenebilir ve destek Üretimi hava koşullarına bağlı olarak değişen rüzgâr ve güneş gibi kaynaklar. EN Variable renewable energy İlgili: Güneş enerjisi santrali Rüzgâr enerjisi santrali ## Dengeden Sorumlu Grup DSG Dengeleme ve uzlaştırma Birden fazla piyasa katılımcısının dengesizliklerini tek bir grup altında birleştirdiği yapı. 2026’dan itibaren bireysel dengesizlik oranı %5’i aşan katılımcının dengesizliği kendisine yansıtılır. EN Balancing Responsible Group İlgili: Toplayıcı Enerji dengesizliği Sönümleme ## Dengeden sorumlu taraf Dengeleme ve uzlaştırma Kendisinin ve varsa grubundaki katılımcıların dengesizliklerinden mali olarak sorumlu olan piyasa katılımcısı. EN Balance responsible party İlgili: Dengeden Sorumlu Grup ## Dengeleme birimi Dengeleme ve uzlaştırma DGP’ye teklif verebilecek ve talimat alabilecek nitelikteki üretim, tüketim veya depolama birimi. EN Balancing unit İlgili: Dengeleme Güç Piyasası Uzlaştırmaya Esas Veriş-Çekiş Birimi ## Dengeleme Güç Piyasası DGP Dengeleme ve uzlaştırma TEİAŞ’ın gerçek zamanda arz ve talebi dengelemek için dengeleme birimlerinin yük alma ve yük atma tekliflerini kullandığı piyasa. Azami fiyat limiti GÖP ile aynıdır. EN Balancing Power Market İlgili: Yük alma Yük atma Sistem Marjinal Fiyatı ## Dengeleme talimatı Dengeleme ve uzlaştırma TEİAŞ’ın DGP tekliflerine göre dengeleme birimlerine verdiği YAL veya YAT talimatı. Talimatlar teklif fiyatından ödenir. EN Balancing instruction İlgili: Yük alma Yük atma Talimat etiketi ## Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliği DUY Mevzuat ve kurumlar GÖP, GİP, DGP, dengesizlik ve uzlaştırma kurallarını düzenleyen yönetmelik. Son değişiklik 29 Aralık 2025 tarihli ve 33122 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. EN Balancing and Settlement Regulation İlgili: Enerji dengesizliği Uzlaştırma ## Dengesizlik fiyatı Dengeleme ve uzlaştırma Enerji dengesizliğinin uzlaştırıldığı fiyat. Eksik üretimde MAX(V, PTF, SMF) × (1 + k), fazla üretimde MIN(PTF, SMF) × (1 − l) formülüyle hesaplanır. EN Imbalance price İlgili: Dengesizlik katsayıları (k ve l) V birim fiyatı ## Dengesizlik katsayıları (k ve l) Dengeleme ve uzlaştırma Dengesizlik fiyatında kullanılan katsayılar. 1 Ocak 2026’dan itibaren sistem yönüne göre belirlenir: katılımcı sistemle aynı yönde saparsa %6, ters yönde saparsa %3. EN Imbalance coefficients (k and l) İlgili: Dengesizlik fiyatı Sistem yönü ## Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği Depolama ve esneklik Elektrik Piyasasında Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği; üretime ve tüketime bütünleşik, müstakil, şebeke işletmecisi ve lisanssız tesis depolamasını düzenler. 29 Aralık 2025 değişikliği 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. EN Storage Activities Regulation İlgili: Müstakil elektrik depolama tesisi Depolamalı elektrik üretim tesisi ## Depolama süresi Depolama ve esneklik Bataryanın kurulu gücüyle kaç saat boyunca enerji verebileceği; MWh kapasitenin MW güce oranıdır. EN Storage duration İlgili: Batarya enerji depolama sistemi ## Depolamalı elektrik üretim tesisi Depolama ve esneklik Depolama tesisi kurmayı taahhüt eden yatırımcının, depolama kapasitesi kadar RES veya GES için TEİAŞ yarışması olmadan ön lisans alabildiği model. Temmuz 2026 itibarıyla 568 projede 28.592 MW ön lisans süreci tamamlandı. EN Storage-integrated generation plant İlgili: Önlisans Batarya enerji depolama sistemi E ## Elektrik Piyasası Kanunu 6446 Mevzuat ve kurumlar Türkiye elektrik piyasasının temel kanunu. Lisanslı faaliyetleri, piyasa yapısını ve EPDK’nın yetkilerini düzenler. EN Electricity Market Law İlgili: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu Lisans ## Elektrik Piyasası Lisans Yönetmeliği Mevzuat ve kurumlar Önlisans ve lisans türlerini, başvuru şartlarını ve tadil süreçlerini düzenleyen yönetmelik. EN Electricity Market Licensing Regulation İlgili: Lisans Önlisans ## Elektrik tüketim vergisi BTV Tedarik ve tüketici Belediyeye aktarılan ve aktif enerji bedeli üzerinden hesaplanan vergi. Sanayi abonelerinde %1, mesken ve ticarethanede %5’tir. EN Electricity consumption tax İlgili: Enerji fonu Katma değer vergisi ## Emisyon Ticaret Sistemi ETS Yenilenebilir ve destek Sera gazı emisyonlarının izin belgeleriyle sınırlandığı ve ticaretinin yapıldığı sistem. Türkiye ETS’si için EPDK 2026 işlem bedellerini belirledi. EN Emissions Trading System İlgili: Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması ## Emre amade kapasite Şebeke ve teknik Bir santralin belirli bir dönemde fiilen kullanıma hazır olan kapasitesi. EN Available capacity İlgili: Kurulu güç ## Enerji açığı Dengeleme ve uzlaştırma Sistemde tüketimin üretimi aştığı ve TEİAŞ’ın net olarak yük alma talimatı verdiği durum. Bu durumda SMF genellikle PTF’nin üzerindedir. EN System short İlgili: Enerji fazlası Sistem yönü ## Enerji alım anlaşması PPA Piyasalar ve ürünler Bir üreticinin ürettiği enerjinin uzun vadeli olarak belirli bir fiyat formülüyle satın alındığı sözleşme. Kurumsal tüketicilerle yapılanlara kurumsal PPA denir. EN Power Purchase Agreement İlgili: İkili anlaşma Üretime dayalı alım ## Enerji dengesizliği Dengeleme ve uzlaştırma Bir katılımcının uzlaştırma döneminde sattığı ve aldığı enerji ile fiilen ürettiği veya tükettiği enerji arasındaki fark. PTF ve SMF’ye bağlı fiyattan uzlaştırılır. EN Energy imbalance İlgili: Dengesizlik fiyatı Dengesizlik katsayıları (k ve l) Kesinleştirilmiş Üretim Planından Sapma Tutarı ## Enerji fazlası Dengeleme ve uzlaştırma Sistemde üretimin tüketimi aştığı ve TEİAŞ’ın net olarak yük atma talimatı verdiği durum. Bu durumda SMF genellikle PTF’nin altındadır. EN System long İlgili: Enerji açığı Sistem yönü ## Enerji fonu Tedarik ve tüketici Eskiden aktif enerji bedeli üzerinden tahsil edilen ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı’na aktarılan pay. 7346 sayılı Kanun’la TRT payıyla birlikte 1 Ocak 2022’den itibaren elektrik faturalarından kaldırıldı. EN Energy fund levy İlgili: Elektrik tüketim vergisi ## Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. EPİAŞ Mevzuat ve kurumlar GÖP, GİP, VEP ve Organize YEK-G piyasalarını işleten, uzlaştırma ve faturalamayı yürüten piyasa işletmecisi. EN Energy Exchange Istanbul İlgili: Gün Öncesi Piyasası Gün İçi Piyasası Uzlaştırma ## Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu EPDK Mevzuat ve kurumlar Elektrik, doğal gaz, petrol ve LPG piyasalarını düzenleyen ve denetleyen bağımsız kurum. Lisans verir, tarifeleri onaylar ve piyasa kurallarını belirler. EN Energy Market Regulatory Authority İlgili: Lisans Kurul kararı ## Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ETKB Mevzuat ve kurumlar Enerji politikasını belirleyen bakanlık. Kurulu güç istatistiklerini ve YEKA yarışmalarını yayımlar. EN Ministry of Energy and Natural Resources İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı ## EPİAŞ Şeffaflık Platformu Piyasalar ve ürünler PTF, SMF, GİP işlemleri, üretim, tüketim ve yan hizmet verilerinin kamuya açık olarak yayımlandığı EPİAŞ platformu. EN EPİAŞ Transparency Platform İlgili: Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. Piyasa Takas Fiyatı Sistem Marjinal Fiyatı ## Esnek teklif Piyasalar ve ürünler GÖP’te belirli bir miktarı belirli bir fiyat koşuluyla sunan ve eşleşeceği saati algoritmaya bırakan teklif türü. EN Flexible bid İlgili: Gün Öncesi Piyasası ## Esneklik Depolama ve esneklik Bir varlığın üretimini veya tüketimini fiyat ya da sistem ihtiyacına göre hızla değiştirebilme yeteneği. EN Flexibility İlgili: Batarya enerji depolama sistemi Rezervuarlı HES F ## Fatura dönemi Dengeleme ve uzlaştırma Uzlaştırmanın yapıldığı ve faturaların düzenlendiği bir aylık dönem. EN Invoicing period İlgili: Uzlaştırma ## Faturaya esas uzlaştırma bildirimi Dengeleme ve uzlaştırma Bir fatura dönemine ait kesinleşmiş uzlaştırma sonuçlarını içeren bildirim. Ağustos 2026 dönemi için 15 Eylül’de yayımlandı. EN Final settlement notice İlgili: Ön uzlaştırma bildirimi Uzlaştırma ## Fiyat farkı (spread) Ticaret, risk ve finans İki saat, iki piyasa ya da iki vade arasındaki fiyat farkı. Bataryanın arbitraj geliri günlük düşük ve yüksek fiyatlı saatler arasındaki spread’e bağlıdır. EN Spread İlgili: Arbitraj Batarya enerji depolama sistemi ## Fiyat riski Ticaret, risk ve finans Spot fiyatların açık pozisyon aleyhine hareket etmesi riski. EN Price risk İlgili: Fiyat riskinden korunma (hedge) Hacim riski ## Fiyat riskinden korunma (hedge) Ticaret, risk ve finans Gelecekteki fiyat hareketlerinin etkisini azaltmak için vadeli kontrat veya ikili anlaşma ile fiyatın önceden sabitlenmesi. EN Hedging İlgili: Vadeli kontrat Kademeli fiyat sabitleme ## Fiziki teslimat Ticaret, risk ve finans Vadeli işlemin vade sonunda enerjinin fiilen teslim edilmesiyle sonuçlanması. VEP kontratları fiziki teslimatlıdır. EN Physical delivery İlgili: Vadeli Elektrik Piyasası Nakdi uzlaşma G ## Geçici kabul Mevzuat ve kurumlar Tamamlanan üretim veya depolama tesisinin işletmeye uygunluğunun yetkili kurum tarafından tespit edilmesi. EN Provisional acceptance İlgili: Ticari işletmeye geçiş ## Gelir katmanları Depolama ve esneklik Bir depolama varlığının arbitraj, yan hizmetler ve dengeleme gibi farklı piyasalardan elde ettiği gelirlerin birlikte yönetilmesi. Aynı kapasite aynı saatte iki kez satılamaz. EN Revenue stacking İlgili: Batarya enerji depolama sistemi Arbitraj ## Gidiş-dönüş verimi RTE Depolama ve esneklik Bataryadan deşarj edilen enerjinin şarj edilen enerjiye oranı. EN Round-trip efficiency İlgili: Batarya enerji depolama sistemi ## Gigavat GW Şebeke ve teknik Güç birimi; 1.000 MW’a eşittir. EN Gigawatt İlgili: Megavat ## Görevli tedarik şirketi GTŞ Tedarik ve tüketici Bir dağıtım bölgesinde serbest olmayan tüketicilere ve son kaynak tüketicilerine elektrik satmakla yükümlü tedarik şirketi. EN Incumbent supplier İlgili: Son kaynak tedariki Ulusal tarife ## Gün İçi Piyasası GİP Piyasalar ve ürünler Teslimattan önceki gün saat 18:00’de açılan ve her kontratın teslimat saatinden 60 dakika öncesine kadar sürekli işlem gördüğü piyasa. GÖP sonrasında değişen pozisyonları düzeltmek için kullanılır. EN Intraday Market İlgili: Gün Öncesi Piyasası Ağırlıklı Ortalama Fiyat Sürekli ticaret ## Gün Öncesi Piyasası GÖP Piyasalar ve ürünler EPİAŞ’ın işlettiği, ertesi günün her saati için alış ve satış tekliflerinin toplandığı tek fiyatlı müzayede piyasası. Teklifler teslimattan bir gün önce saat 12:30’a kadar verilir, sonuçlar 14:00’te açıklanır. EN Day-Ahead Market İlgili: Piyasa Takas Fiyatı Gün İçi Piyasası Blok teklif Saatlik teklif ## Güneş enerjisi santrali GES Yenilenebilir ve destek Güneş ışığını fotovoltaik panellerle elektriğe dönüştüren santral. Türkiye’de güneş kurulu gücü Ağustos 2026 sonunda 27.914 MW’a, toplamın %22’sine ulaştı. EN Solar power plant İlgili: Yakalanan fiyat Depolamalı elektrik üretim tesisi ## Günlük avans ödemesi Dengeleme ve uzlaştırma GÖP ve GİP işlemlerinin ay sonu uzlaştırması beklenmeden günlük olarak ödenmesi ve tahsil edilmesi. EN Daily advance payment İlgili: Uzlaştırma Takasbank H ## Hacim riski Ticaret, risk ve finans Gerçekleşen üretim veya tüketimin satılan ya da sözleşmede öngörülen miktardan sapması riski. EN Volume risk İlgili: Enerji dengesizliği Fiyat riski ## Hidroelektrik santrali HES Yenilenebilir ve destek Suyun potansiyel enerjisini elektriğe dönüştüren santral. 32.331 MW ile Türkiye’nin en büyük kurulu güç kaynağıdır. EN Hydroelectric plant İlgili: Rezervuarlı HES Nehir tipi HES I ## I-REC I-REC Yenilenebilir ve destek Uluslararası yenilenebilir enerji sertifika standardı. Türkiye’de YEK-G ile birlikte yenilenebilir tüketimin belgelenmesinde kullanılır. EN I-REC İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi İ ## İhtiyaç fazlası enerji Yenilenebilir ve destek Lisanssız tesiste mahsuplaşma sonrası tüketimin üzerinde şebekeye verilen enerji. Yönetmeliğe göre yıllık üretim tüketimin en fazla iki katı olabilir; aşan kısım bedelsiz devredilir. EN Surplus energy İlgili: Saatlik mahsuplaşma 10 yıl sonrası alım fiyatı ## İkili anlaşma Piyasalar ve ürünler İki piyasa katılımcısının elektriğin hacmini, profilini, süresini ve fiyatını serbestçe belirlediği sözleşme. Miktarlar EPİAŞ’a bildirilir ve uzlaştırmada dikkate alınır. EN Bilateral contract İlgili: Tezgâhüstü piyasa Enerji alım anlaşması Serbest tüketici ## İleti Yönetim Sistemi İYS Mevzuat ve kurumlar Ticari elektronik ileti onay ve retlerinin kaydedildiği ulusal sistem. Gerçek kişilere ileti göndermek için önceden onay gerekir. EN Message Management System İlgili: Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ## İletim kısıtı Şebeke ve teknik İletim hatlarının kapasite sınırı nedeniyle enerjinin bölgeler arasında serbestçe akamaması. Kısıt nedeniyle verilen talimatlar 1 kodlu etiket alır. EN Transmission constraint İlgili: Talimat etiketi ## İletim sistemi Şebeke ve teknik Elektriğin yüksek gerilimle santrallerden dağıtım sistemine ve büyük tüketicilere taşındığı şebeke; TEİAŞ tarafından işletilir. EN Transmission system İlgili: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Dağıtım sistemi ## İletim tarifesi Tedarik ve tüketici TEİAŞ iletim sisteminin kullanımı için uygulanan, EPDK onaylı bedeller. 2026 tarifeleri EPDK’nın 14204 sayılı kararıyla onaylandı. EN Transmission tariff İlgili: İletim sistemi Dağıtım bedeli J ## Jeotermal enerji santrali JES Yenilenebilir ve destek Yer altındaki ısıdan elektrik üreten santral. Kurulu gücü Ağustos 2026 sonunda 1.798 MW’tır. EN Geothermal plant İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması K ## Kademeli fiyat sabitleme Ticaret, risk ve finans Satılacak hacmin tamamı yerine bölümlerinin farklı zamanlarda ve vadelerde fiyatlanması. Fiyat riskini zamana yayar. EN Layered hedging İlgili: Fiyat riskinden korunma (hedge) ## Kapasite bedeli Depolama ve esneklik Rezerv olarak ayrılan kapasite için ödenen bedel. Frekans kontrol hizmetlerinde TL/MW cinsinden ödenir. EN Capacity payment İlgili: Primer frekans kontrolü Sekonder frekans kontrolü ## Kapasite faktörü Şebeke ve teknik Bir santralin belirli bir dönemde ürettiği enerjinin, aynı dönemde tam kapasiteyle çalışsaydı üreteceği enerjiye oranı. EN Capacity factor İlgili: Kurulu güç ## Kapasite mekanizması Mevzuat ve kurumlar Arz güvenliği için belirli santrallere TEİAŞ tarafından kapasite ödemesi yapılmasını sağlayan mekanizma. EN Capacity mechanism İlgili: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. ## Karşı taraf riski Ticaret, risk ve finans Bir işlemin karşı tarafının ödeme veya teslimat yükümlülüğünü yerine getirmemesi riski. EN Counterparty risk İlgili: Teminat Merkezi karşı taraf ## Katma değer vergisi KDV Tedarik ve tüketici Elektrik faturasının toplamı üzerinden alınan vergi. Mesken ve tarımsal sulamada %10, sanayi ve ticari abonelerde %20’dir. EN Value added tax İlgili: Elektrik tüketim vergisi ## Kaynak payı Şebeke ve teknik Bir kaynağın toplam kurulu güç içindeki payı. Ağustos 2026 sonunda yenilenebilir kaynakların payı %62,9, güneş ve rüzgârın toplam payı %34,2’dir. EN Source share İlgili: Kurulu güç ## Kesinleşmiş Gün Öncesi Üretim/Tüketim Programı KGÜP Dengeleme ve uzlaştırma Dengeleme birimlerinin GÖP sonuçlarına göre ertesi gün için saatlik olarak TEİAŞ’a bildirdiği üretim veya tüketim programı. EN Final Day-Ahead Generation/Consumption Schedule İlgili: Dengeleme Güç Piyasası Kesinleştirilmiş Uzlaştırma Dönemi Üretim Planı Gün Öncesi Piyasası ## Kesinleştirilmiş Uzlaştırma Dönemi Üretim Planı KUDÜP Dengeleme ve uzlaştırma Gün içi değişiklikler sonrasında her uzlaştırma dönemi için kesinleşen üretim planı. KÜPST hesabında gerçekleşen üretim bu planla karşılaştırılır. EN Final settlement period generation plan İlgili: Kesinleşmiş Gün Öncesi Üretim/Tüketim Programı Kesinleştirilmiş Üretim Planından Sapma Tutarı ## Kesinleştirilmiş Üretim Planından Sapma Tutarı KÜPST Dengeleme ve uzlaştırma Üretim tesislerinin kesinleştirilmiş üretim planından tolerans bandını aşan sapmaları için ödediği bedel. Tolerans bandı kaynak türüne göre Kurul kararıyla belirlenir; enerji dengesizliğine ek bir maliyettir. EN Deviation charge from final generation plan İlgili: Kesinleştirilmiş Uzlaştırma Dönemi Üretim Planı Enerji dengesizliği Tolerans bandı ## Kilovatsaat kWh Şebeke ve teknik Bir kilovat gücün bir saat boyunca kullanılmasıyla oluşan enerji miktarı. Faturalar ve tüketici limitleri kWh cinsindendir. EN Kilowatt-hour İlgili: Megavatsaat ## Kişisel Verilerin Korunması Kanunu KVKK Mevzuat ve kurumlar 6698 sayılı kanun; tedarikçilerin müşteri, fatura ve sayaç verilerini işlerken uyması gereken kuralları belirler. EN Personal Data Protection Law İlgili: Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ## Kompanzasyon Şebeke ve teknik Reaktif enerjiyi dengelemek için tesise kurulan kondansatör veya reaktör sistemi. EN Reactive compensation İlgili: Reaktif enerji ## Kurul kararı Mevzuat ve kurumlar EPDK Kurulu tarafından alınan ve Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleyici karar. Fiyat limitleri, katsayılar ve tarifeler Kurul kararlarıyla belirlenir. EN Board decision İlgili: Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ## Kurulca belirlenen katsayı KBK Tedarik ve tüketici Son kaynak tedarik tarifesinde PTF ve YEKDEM toplamına uygulanan katsayı. 2026’da mesken için 1,05, diğer gruplar için 1,0938’dir (EPDK 13912 sayılı karar). EN Board-set coefficient İlgili: Son Kaynak Tedarik Tarifesi ## Kurulu güç Şebeke ve teknik Bir santralin veya ülkenin toplam üretim kapasitesi. Türkiye’nin kurulu gücü Ağustos 2026 sonunda 126.944 MW’tır. EN Installed capacity İlgili: Megavat Kapasite faktörü L ## Lisans Mevzuat ve kurumlar EPDK’nın üretim, tedarik, toplayıcılık, dağıtım ve iletim faaliyetleri için verdiği izin. EN Licence İlgili: Önlisans Tedarik lisansı Üretim lisansı ## Lisanssız tesis depolaması Depolama ve esneklik 1 Ocak 2026’dan itibaren lisanssız üretim tesislerinin kurduğu depolama tesisleri için tanımlanan ayrı kategori; Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği’ndeki şartlara tabidir. EN Unlicensed-site storage İlgili: Lisanssız üretim Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği ## Lisanssız üretim Yenilenebilir ve destek Lisans almadan, öncelikle kendi tüketimini karşılamak amacıyla kurulan üretim tesisleri. Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliği ile düzenlenir. EN Unlicensed generation İlgili: Saatlik mahsuplaşma İhtiyaç fazlası enerji ## Lisanssızdan lisanslıya geçiş kararı Mevzuat ve kurumlar Anayasa Mahkemesi’nin 26 Kasım 2025 tarihli kararıyla lisans alma bedeline ilişkin hüküm 10 Aralık 2026’da yürürlükten kalkıyor; yeni düzenleme yapılmazsa lisanssızdan lisanslı üretime geçiş mekanizması uygulanamayacak. EN Unlicensed-to-licensed transition ruling İlgili: Lisanssız üretim M ## Marjinal fiyatlama Piyasalar ve ürünler Eşleşen en son (en pahalı kabul edilen) teklifin fiyatının o saatte eşleşen tüm işlemlere uygulanması. GÖP’te PTF bu yöntemle oluşur. EN Marginal pricing İlgili: Piyasa Takas Fiyatı Teklif fiyatından ödeme ## Megavat MW Şebeke ve teknik Güç birimi; 1.000 kilovata eşittir. Santrallerin ve depolama tesislerinin kurulu gücü MW cinsinden ifade edilir. EN Megawatt İlgili: Megavatsaat Kurulu güç ## Megavatsaat MWh Şebeke ve teknik Bir megavat gücün bir saat boyunca üretilmesi veya tüketilmesiyle oluşan enerji miktarı; 1.000 kWh’e eşittir. Toptan piyasada fiyatlar TL/MWh cinsindendir. EN Megawatt-hour İlgili: Kilovatsaat Megavat ## Merkezi karşı taraf MKT Ticaret, risk ve finans Organize piyasada alıcıya karşı satıcı, satıcıya karşı alıcı rolünü üstlenerek karşı taraf riskini yöneten kuruluş. VİOP’ta bu rolü Takasbank üstlenir. EN Central counterparty İlgili: Takasbank Karşı taraf riski ## Milli Yük Tevzi Merkezi MYTM Mevzuat ve kurumlar TEİAŞ bünyesinde iletim sisteminin gerçek zamanlı işletimini ve dengelemesini yürüten merkez. EN National Load Dispatch Centre İlgili: Türkiye Elektrik İletim A.Ş. Dengeleme Güç Piyasası ## Müstakil elektrik depolama tesisi Depolama ve esneklik Bir üretim veya tüketim tesisine bağlı olmadan doğrudan şebekeye bağlanan depolama tesisi. Tedarik veya toplayıcı lisansı kapsamında ve en az 2 MW kurulu güçle kurulabilir. EN Standalone storage facility İlgili: Batarya enerji depolama sistemi Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği N ## Nakdi uzlaşma Ticaret, risk ve finans Vadeli bir işlemin fiziki teslimat yerine, sözleşme fiyatı ile referans fiyat arasındaki farkın ödenmesiyle kapanması. EN Cash settlement İlgili: VİOP elektrik vadeli işlem sözleşmeleri Fiziki teslimat ## Negatif dengesizlik Dengeleme ve uzlaştırma Katılımcının sattığından az üretmesi veya aldığından fazla tüketmesi. Eksik enerji MAX(V, PTF, SMF) × (1 + k) fiyatından uzlaştırılır. EN Negative imbalance İlgili: Pozitif dengesizlik Dengesizlik fiyatı ## Negatif fiyat Piyasalar ve ürünler Üreticinin enerji satmak için ödeme yaptığı fiyat seviyesi. Asgari fiyat limiti 0 TL/MWh olduğundan Türkiye’de oluşmaz; fazla arzda PTF sıfırda kalır. EN Negative price İlgili: Asgari fiyat limiti ## Nehir tipi HES Yenilenebilir ve destek Depolama kapasitesi sınırlı, akarsu debisine bağlı üretim yapan hidroelektrik santral. EN Run-of-river hydro İlgili: Hidroelektrik santrali ## Net talimat hacmi NTH Dengeleme ve uzlaştırma Bir uzlaştırma dönemindeki 0 kodlu YAL ve YAT talimatlarının net toplamı. Sistem yönünü belirler. EN Net instruction volume İlgili: Sistem yönü ## Net yük Şebeke ve teknik Toplam tüketimden rüzgâr ve güneş gibi değişken yenilenebilir üretimin çıkarılmasıyla kalan ve diğer santrallerce karşılanması gereken yük. EN Net load İlgili: Ördek eğrisi O ## Organize sanayi bölgesi OSB Tedarik ve tüketici Sanayi tesislerinin toplu olarak yer aldığı bölge. Dağıtım lisansı sahibi OSB’ler kendi bölgelerinde dağıtım faaliyeti yürütebilir. EN Organised industrial zone İlgili: Dağıtım şirketi ## Organize toptan elektrik piyasaları Piyasalar ve ürünler Elektriğin alım satımının piyasa işletmecisi tarafından organize edildiği piyasaların genel adı: GÖP, GİP, VEP ve Organize YEK-G Piyasası bu kapsamdadır. EN Organised wholesale electricity markets İlgili: Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. Gün Öncesi Piyasası Gün İçi Piyasası Vadeli Elektrik Piyasası ## Organize YEK-G Piyasası Yenilenebilir ve destek YEK-G belgelerinin EPİAŞ’ta alınıp satıldığı organize piyasa. 2026 tarifesinde işlem ücreti 1,00 TL/MWh, yıllık katılım ücreti 3.000 TL’dir. EN Organised YEK-G market İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi ## Otomatik Sayaç Okuma Sistemi OSOS Şebeke ve teknik Sayaç verilerinin uzaktan ve saatlik olarak okunmasını sağlayan sistem. EN Automatic Meter Reading System İlgili: Sayaç Profil uygulaması ## Otomatik üretim kontrolü AGC Şebeke ve teknik TEİAŞ’ın sekonder frekans kontrolüne katılan birimlere gönderdiği otomatik güç ayar sinyali. EN Automatic generation control İlgili: Sekonder frekans kontrolü Milli Yük Tevzi Merkezi Ö ## Ölçüm noktası Şebeke ve teknik Enerjinin ölçüldüğü ve uzlaştırmada dikkate alındığı fiziksel nokta. Serbest tüketiciler her ölçüm noktası için ayrı tedarikçi seçebilir. EN Metering point İlgili: Sayaç Uzlaştırmaya Esas Veriş-Çekiş Birimi ## Ön uzlaştırma bildirimi Dengeleme ve uzlaştırma EPİAŞ’ın faturaya esas uzlaştırmadan önce katılımcılara yayımladığı ve itiraz imkânı veren bildirim. Ağustos 2026 dönemi için 11 Eylül’de yayımlandı. EN Preliminary settlement notice İlgili: Faturaya esas uzlaştırma bildirimi ## Önlisans Mevzuat ve kurumlar Üretim tesisi kurmak isteyen tüzel kişiye, izin ve onayların alınması için belirli bir süre verilen ön izin. EN Pre-licence İlgili: Üretim lisansı Depolamalı elektrik üretim tesisi ## Ördek eğrisi Piyasalar ve ürünler Güneş üretiminin öğle saatlerinde net talebi düşürmesi ve akşam saatlerinde hızla artırmasıyla oluşan günlük net yük eğrisi. Öğle ve akşam fiyatları arasındaki farkı açıklar. EN Duck curve İlgili: Güneş enerjisi santrali Fiyat farkı (spread) P ## Piyasa katılımcısı Mevzuat ve kurumlar EPİAŞ’a kayıtlı olarak organize piyasalarda işlem yapan ve uzlaştırmaya tabi lisans sahibi tüzel kişi. EN Market participant İlgili: Enerji Piyasaları İşletme A.Ş. Lisans ## Piyasa Takas Fiyatı PTF Piyasalar ve ürünler Gün Öncesi Piyasası’nda ertesi günün her saati için arz ve talebin eşleştiği noktada oluşan saatlik elektrik fiyatı. Türkiye elektrik piyasasının referans fiyatıdır; ikili anlaşmalar, vadeli kontratlar ve dengesizlik hesapları PTF’ye göre kurulur. EN Market Clearing Price İlgili: Gün Öncesi Piyasası Sistem Marjinal Fiyatı Azami fiyat limiti ## Piyasaya erişim Ticaret, risk ve finans Bir üretim veya depolama varlığının elektrik piyasasına hangi ticari modelle ve hangi kanaldan satış yapacağının kurulması. EN Route-to-market İlgili: Enerji alım anlaşması İkili anlaşma ## Planlı ve plansız kesinti Şebeke ve teknik Bakım veya arıza nedeniyle elektriğin kesilmesi. Kesintiler dağıtım şirketinin sorumluluğundadır ve tedarikçi seçiminden etkilenmez. EN Planned and unplanned outage İlgili: Dağıtım şirketi ## Portföy Ticaret, risk ve finans Bir katılımcının ya da toplayıcının birlikte yönettiği üretim, tüketim ve depolama varlıklarının bütünü. EN Portfolio İlgili: Toplayıcı Dengeden Sorumlu Grup ## Portföy kaydı Tedarik ve tüketici Tedarikçinin serbest tüketicinin sayacını EPİAŞ sisteminde kendi portföyüne eklemesi. EN Portfolio registration İlgili: Tedarikçi değişikliği ## Pozisyon Ticaret, risk ve finans Bir katılımcının belirli bir saat veya dönem için satın aldığı ve sattığı enerji arasındaki net fark. EN Position İlgili: Açık pozisyon ## Pozitif dengesizlik Dengeleme ve uzlaştırma Katılımcının sattığından fazla üretmesi veya aldığından az tüketmesi. Fazla enerji MIN(PTF, SMF) × (1 − l) fiyatından uzlaştırılır. EN Positive imbalance İlgili: Negatif dengesizlik Dengesizlik fiyatı ## Primer frekans kontrolü PFK Depolama ve esneklik Frekanstaki sapmaya saniyeler içinde otomatik tepki veren rezerv hizmeti. Katılımcıya TL/MW cinsinden kapasite bedeli ödenir. EN Primary frequency control İlgili: Sekonder frekans kontrolü Yan hizmetler Sistem frekansı ## Profil riski Ticaret, risk ve finans Üretim veya tüketimin saatlik dağılımının sözleşme profilinden ya da fiyat profilinden farklı olması riski. EN Profile risk İlgili: Hacim riski Yakalanan fiyat ## Profil uygulaması Dengeleme ve uzlaştırma Saatlik ölçümü olmayan tüketicilerin aylık tüketiminin, EPDK onaylı profil katsayılarıyla saatlere dağıtılması. EN Load profiling İlgili: Otomatik Sayaç Okuma Sistemi Uzlaştırma ## Proje finansmanı Ticaret, risk ve finans Bir enerji yatırımının, projenin kendi nakit akışı teminat gösterilerek finanse edilmesi. Gelirin öngörülebilirliği finansmanın temel koşuludur. EN Project finance İlgili: Enerji alım anlaşması Fiyat riskinden korunma (hedge) ## Puant Piyasalar ve ürünler Elektrik talebinin ve genellikle fiyatın en yüksek olduğu saat dilimi. Üç zamanlı tarifede 17:00–22:00 arası puant kabul edilir. EN Peak İlgili: Baz yük Üç zamanlı tarife ## Puant dışı saatler Piyasalar ve ürünler Talebin ve genellikle fiyatın düşük olduğu saatler. Bataryalar bu saatlerde şarj ederek puant saatlerde deşarj eder. EN Off-peak hours İlgili: Puant Arbitraj R ## Reaktif enerji Şebeke ve teknik İş görmeyen, gerilim ile akım arasındaki faz farkından doğan enerji. Belirlenen sınırları aşan reaktif tüketim ayrıca bedellendirilir. EN Reactive energy İlgili: Kompanzasyon ## Reaktif güç kontrolü Şebeke ve teknik Gerilimin istenen sınırlarda tutulması için reaktif güç üretimi veya tüketiminin ayarlanmasını sağlayan yan hizmet. EN Reactive power control İlgili: Reaktif enerji ## Resmî Gazete RG Mevzuat ve kurumlar Kanun, yönetmelik ve Kurul kararlarının yayımlanarak yürürlüğe girdiği resmi yayın organı. EN Official Gazette İlgili: Kurul kararı ## Rezervuarlı HES Yenilenebilir ve destek Suyu depolayarak üretimini yüksek fiyatlı saatlere kaydırabilen barajlı hidroelektrik santral. EN Reservoir hydro İlgili: Hidroelektrik santrali Nehir tipi HES ## Rüzgâr enerjisi santrali RES Yenilenebilir ve destek Rüzgâr türbinleriyle elektrik üreten santral. Rüzgâr kurulu gücü Ağustos 2026 sonunda 15.434 MW’tır. EN Wind power plant İlgili: Enerji dengesizliği Birden çok kaynaklı (hibrit) üretim tesisi S ## Saatlik mahsuplaşma Yenilenebilir ve destek Lisanssız tesiste üretilen ve tüketilen enerjinin her saat için ayrı netleştirilmesi. 2 Nisan 2026 tarihli değişiklikle 1 Mayıs 2026’dan itibaren mesken aboneleri dışında uygulanıyor. EN Hourly netting İlgili: Lisanssız üretim Aylık mahsuplaşma ## Saatlik teklif Piyasalar ve ürünler GÖP’te belirli bir saat için verilen fiyat-miktar çiftlerinden oluşan teklif türü. Her saat ayrı değerlendirilir. EN Hourly bid İlgili: Gün Öncesi Piyasası Blok teklif Esnek teklif ## Sayaç Şebeke ve teknik Elektriğin üretim veya tüketim miktarını ölçen cihaz. Sayaç okuma ve bakım dağıtım şirketinin sorumluluğundadır. EN Meter İlgili: Ölçüm noktası Otomatik Sayaç Okuma Sistemi ## Sekonder frekans kontrolü SFK Depolama ve esneklik TEİAŞ’ın otomatik üretim kontrolü sinyaliyle frekansı ve komşu sistemlerle alışverişi programlanan değere getiren rezerv hizmeti. SFK’ya ayrılan kapasite aynı saatte başka piyasaya teklif edilemez. EN Secondary frequency control İlgili: Primer frekans kontrolü Otomatik üretim kontrolü ## Serbest tüketici Tedarik ve tüketici İçinde bulunulan veya bir önceki takvim yılındaki tüketimi EPDK’nın belirlediği limiti aşan ve tedarikçisini seçebilen tüketici. 2026 limiti 500 kWh’tir (EPDK 14039 sayılı karar). EN Eligible consumer İlgili: Serbest tüketici limiti İkili anlaşma Tedarikçi değişikliği ## Serbest tüketici limiti Tedarik ve tüketici Tedarikçi seçme hakkı için gereken asgari yıllık tüketim. 2024’te 950 kWh, 2025’te 750 kWh, 2026’da 500 kWh’tir. EN Eligibility threshold İlgili: Serbest tüketici ## Sıfır fiyatlı saatler Piyasalar ve ürünler PTF’nin asgari fiyat limiti olan 0 TL/MWh’te oluştuğu saatler. Güneş üretiminin yüksek olduğu bahar günlerinde öğle saatlerinde görülür. EN Zero-price hours İlgili: Asgari fiyat limiti Güneş enerjisi santrali ## Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması SKDM Yenilenebilir ve destek AB’nin ithal ürünlerin karbon içeriğine göre bedel uygulayan mekanizması. Türkiye’den AB’ye ihracat yapan sanayiciler için yenilenebilir enerji belgelemesi önem kazanır. EN Carbon Border Adjustment Mechanism İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Emisyon Ticaret Sistemi ## Sistem frekansı Şebeke ve teknik Elektrik sisteminin çalışma frekansı; Türkiye’de nominal değer 50 Hz’dir. Üretim ve tüketim dengesizliği frekansı değiştirir. EN System frequency İlgili: Primer frekans kontrolü Sekonder frekans kontrolü ## Sistem kullanım anlaşması Şebeke ve teknik İletim veya dağıtım sisteminin kullanım koşullarını ve bedellerini düzenleyen anlaşma. EN System use agreement İlgili: Bağlantı anlaşması İletim tarifesi ## Sistem Marjinal Fiyatı SMF Dengeleme ve uzlaştırma Her saat için net talimat yönündeki 0 kodlu dengeleme talimatlarından belirlenen fiyat. Sistem dengedeyse PTF’ye eşittir; dengesizlik fiyatının hesaplanmasında kullanılır. EN System Marginal Price İlgili: Piyasa Takas Fiyatı Dengeleme Güç Piyasası Sistem yönü ## Sistem yönü Dengeleme ve uzlaştırma Bir uzlaştırma döneminde sistemin enerji açığı, enerji fazlası veya dengede olma durumu. Net talimat hacmine göre belirlenir ve dengesizlik katsayılarını etkiler. EN System direction İlgili: Sistem Marjinal Fiyatı Dengesizlik katsayıları (k ve l) ## Son Kaynak Tedarik Tarifesi SKTT Tedarik ve tüketici Yıllık tüketimi belirlenen sınırı aşan ve ikili anlaşması olmayan tüketicilere uygulanan tarife. Enerji bedeli gün bazında (PTF + YEKDEM) × KBK ile hesaplanır. 2026 sınırları: mesken 4.000 kWh, tarımsal faaliyetler 150 milyon kWh, diğer gruplar 15.000 kWh. EN Last Resort Supply Tariff İlgili: Kurulca belirlenen katsayı Son kaynak tedariki Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## Son kaynak tedariki Tedarik ve tüketici İkili anlaşması olmayan veya tedarikçisi piyasadan çıkan tüketicilere görevli tedarik şirketinin sağladığı tedarik. Tüketimi sınırı aşanlara son kaynak tedarik tarifesi uygulanır. EN Last resort supply İlgili: Son Kaynak Tedarik Tarifesi Görevli tedarik şirketi ## Sönümleme Dengeleme ve uzlaştırma Bir portföydeki santrallerin ters yönlü sapmalarının birbirini dengeleyerek toplam dengesizliği azaltması. EN Netting İlgili: Dengeden Sorumlu Grup Toplayıcı ## Spot piyasa Piyasalar ve ürünler Teslimata yakın dönemde, GÖP ve GİP’te gerçekleşen kısa vadeli elektrik ticareti. EN Spot market İlgili: Gün Öncesi Piyasası Gün İçi Piyasası ## Sürekli ticaret Piyasalar ve ürünler Alış ve satış emirlerinin tek fiyatlı müzayede yerine anlık olarak eşleştiği işlem yöntemi. GİP ve VEP sürekli ticaret esasına göre işler; her işlem kendi fiyatından gerçekleşir. EN Continuous trading İlgili: Gün İçi Piyasası Vadeli Elektrik Piyasası Ş ## Şarj durumu SoC Depolama ve esneklik Bataryanın o anda depoladığı enerjinin kapasitesine oranı. Frekans kontrolüne katılan bataryalar şarj durumunu belirli bir aralıkta tutmalıdır. EN State of charge İlgili: Batarya enerji depolama sistemi ## Şebeke emisyon faktörü Yenilenebilir ve destek Şebekeden tüketilen bir MWh elektriğe karşılık gelen ortalama karbon emisyonu. EN Grid emission factor İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması T ## Takasbank Ticaret, risk ve finans Organize elektrik piyasası işlemlerinde teminat ve nakit takasını yürüten kuruluş; VİOP’ta merkezi karşı taraftır. EN Takasbank İlgili: Teminat Merkezi karşı taraf ## Talep tarafı katılımı Depolama ve esneklik Tüketicilerin veya toplayıcıların tüketimlerini sistem ihtiyacına göre azaltarak dengelemeye veya kapasite sağlamaya katılması. EN Demand-side response İlgili: Toplayıcı Yan hizmetler ## Talimat etiketi Dengeleme ve uzlaştırma Talimatın verilme nedenini gösteren kod: 0 enerji dengeleme, 1 iletim kısıtı, 2 yan hizmet. SMF yalnızca 0 kodlu talimatlardan belirlenir. EN Instruction tag İlgili: Dengeleme talimatı Sistem Marjinal Fiyatı ## Tedarik lisansı Mevzuat ve kurumlar Elektriğin toptan veya perakende alım satımına izin veren lisans. Sahibi serbest tüketicilere satış yapabilir ve müstakil depolama tesisi kurabilir. EN Supply licence İlgili: Serbest tüketici Müstakil elektrik depolama tesisi ## Tedarikçi değişikliği Tedarik ve tüketici Serbest tüketicinin elektriğini başka bir tedarikçiden almaya başlaması. Yeni tedarikçi kaydı ayın 6’sından önceki son iş günü saat 24:00’a kadar EPİAŞ’a girerse geçiş izleyen ayın ilk günü gerçekleşir; bağlantı ve sayaç değişmez. EN Supplier switch İlgili: Serbest tüketici Portföy kaydı ## TEİAŞ bağlantı yarışması Mevzuat ve kurumlar Bir bölgede bağlantı kapasitesinden fazla başvuru olduğunda kapasitenin yarışmayla tahsis edilmesi. Depolamalı tesis modelinde ön lisans için bu yarışma aranmaz. EN TEİAŞ connection tender İlgili: Depolamalı elektrik üretim tesisi ## Tek zamanlı tarife Tedarik ve tüketici Günün her saatinde aynı enerji fiyatının uygulandığı tarife yapısı. EN Single-rate tariff İlgili: Üç zamanlı tarife ## Teklif fiyatından ödeme Dengeleme ve uzlaştırma Talimat verilen birimin kendi teklif fiyatından ödendiği fiyatlama yöntemi. DGP talimatları bu yöntemle uzlaştırılır. EN Pay-as-bid İlgili: Dengeleme Güç Piyasası Marjinal fiyatlama ## Teminat Ticaret, risk ve finans Piyasa katılımcısının yükümlülüklerini güvence altına almak için sunduğu nakit, banka teminat mektubu veya diğer değerler. EN Collateral İlgili: Takasbank Günlük avans ödemesi ## Teravatsaat TWh Şebeke ve teknik Enerji birimi; bir milyon MWh’e eşittir. Yıllık piyasa hacimleri TWh cinsinden ifade edilir. 2025’te GÖP’te 229,9 TWh enerji eşleşti. EN Terawatt-hour İlgili: Megavatsaat Gün Öncesi Piyasası ## Tezgâhüstü piyasa OTC Piyasalar ve ürünler Organize piyasa dışında, taraflar arasında doğrudan veya aracı kurum üzerinden yapılan elektrik işlemleri. Karşı taraf riskini taraflar yönetir. EN Over-the-counter market İlgili: İkili anlaşma Karşı taraf riski ## Ticari işletmeye geçiş Ticaret, risk ve finans Santralin geçici kabulünün ardından üretime ve piyasaya başlaması. EN Commercial operation İlgili: Geçici kabul ## Tolerans bandı Dengeleme ve uzlaştırma KÜPST hesabında, kesinleştirilmiş üretim planından bedelsiz kabul edilen sapma oranı. Kaynak türüne göre EPDK tarafından belirlenir. EN Tolerance band İlgili: Kesinleştirilmiş Üretim Planından Sapma Tutarı ## Toplayıcı Mevzuat ve kurumlar Toplayıcı lisansıyla birden fazla tesisi tek portföyde piyasaya taşıyan şirket. Toplayıcılık Faaliyeti Yönetmeliği 1 Ocak 2025’ten itibaren yürürlüktedir; toplayıcı portföy düzeyinde dengesizlik ve KÜPST sorumluluğu üstlenir. EN Aggregator İlgili: Dengeden Sorumlu Grup Toplayıcılık Faaliyeti Yönetmeliği ## Toplayıcılık Faaliyeti Yönetmeliği Mevzuat ve kurumlar Elektrik Piyasasında Toplayıcılık Faaliyeti Yönetmeliği; Resmî Gazete 17 Aralık 2024, sayı 32755. Portföydeki üretim tesisleri için toplam 2.000 MW kurulu güç sınırı öngörür; bunun 500 MW’ı lisanssız tesislere ayrılabilir. EN Aggregation Regulation İlgili: Toplayıcı ## Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği Mevzuat ve kurumlar Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği; ikili anlaşmaların asgari şartlarını, faturalamayı, cayma ve fesih haklarını düzenler. EN Consumer Services Regulation İlgili: Cayma hakkı Tüketimi düşük serbest tüketici ## Tüketim tesisine bütünleşik depolama Depolama ve esneklik Bir tüketim tesisinin bağlantı noktasında kurulan depolama tesisi. OSB içindeki depolama tesisleri de bu kapsamda kabul edilir. EN Consumption-integrated storage İlgili: Depolama Faaliyetleri Yönetmeliği ## Tüketimi düşük serbest tüketici Tedarik ve tüketici Yıllık tüketimi 100.000 kWh’ın altında olan serbest tüketici. Bu tüketiciler için belirli süreli anlaşmalar en fazla 3 yıl olabilir, 14 gün cayma hakkı ve sözleşme öncesi bilgilendirme zorunludur. EN Low-consumption eligible consumer İlgili: Cayma hakkı Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği ## Türkiye Elektrik İletim A.Ş. TEİAŞ Mevzuat ve kurumlar İletim sistemini işleten, gerçek zamanlı dengelemeyi yürüten ve DGP ile yan hizmetleri yöneten sistem işletmecisi. EN Turkish Electricity Transmission Corporation İlgili: Dengeleme Güç Piyasası Yan hizmetler Milli Yük Tevzi Merkezi U ## Ulusal tarife Tedarik ve tüketici Serbest olmayan ve son kaynak sınırının altında kalan tüketicilere uygulanan, EPDK onaylı düzenlenmiş tarife. EN National tariff İlgili: Görevli tedarik şirketi Son Kaynak Tedarik Tarifesi ## Uzlaştırma Dengeleme ve uzlaştırma Piyasa işlemlerinden doğan alacak ve borçların sayaç verileriyle hesaplanıp kesinleştirilmesi. Aylık fatura dönemleri üzerinden EPİAŞ tarafından yapılır. EN Settlement İlgili: Uzlaştırma dönemi Ön uzlaştırma bildirimi ## Uzlaştırma dönemi Dengeleme ve uzlaştırma Dengesizlik ve diğer uzlaştırma hesaplarının yapıldığı zaman birimi. Türkiye’de uzlaştırma dönemi bir saattir. EN Settlement period İlgili: Uzlaştırma ## Uzlaştırmaya Esas Veriş-Çekiş Birimi UEVÇB Dengeleme ve uzlaştırma Uzlaştırma hesaplarının yapıldığı, bir veya birden fazla ölçüm noktasından oluşan veriş-çekiş birimi. EN Settlement injection-withdrawal unit İlgili: Uzlaştırma Ölçüm noktası Ü ## Üç zamanlı tarife Tedarik ve tüketici Gündüz (06:00–17:00), puant (17:00–22:00) ve gece (22:00–06:00) saatleri için ayrı enerji fiyatı uygulanan tarife yapısı. EN Three-rate tariff İlgili: Puant Tek zamanlı tarife ## Üretim kısıtlaması Şebeke ve teknik Şebeke veya bağlantı sınırları nedeniyle santralin üretebileceğinden daha az enerji vermesi. EN Curtailment İlgili: Bağlantı kapasitesi Depolamalı elektrik üretim tesisi ## Üretim lisansı Mevzuat ve kurumlar Elektrik üretim tesisi kurmak ve işletmek için verilen lisans. EN Generation licence İlgili: Önlisans ## Üretim tahmini Ticaret, risk ve finans Hava durumu ve tesis verileriyle santralin saatlik üretiminin önceden hesaplanması. Tahmin doğruluğu dengesizlik maliyetini doğrudan belirler. EN Generation forecast İlgili: Enerji dengesizliği Kesinleştirilmiş Üretim Planından Sapma Tutarı ## Üretim tesisine bütünleşik depolama Depolama ve esneklik Bir üretim tesisiyle aynı bağlantı noktasında kurulan depolama ünitesi. Şebekeden çekilip yeniden verilen enerji, tesisin teşvik ve alım garantilerinden yararlanmaz. EN Generation-integrated storage İlgili: Depolamalı elektrik üretim tesisi ## Üretime dayalı alım Piyasalar ve ürünler Santralin gerçekleşen üretiminin, miktarı önceden sabitlenmeden belirlenen fiyat formülüyle satın alındığı alım modeli. Hacim riski alıcıya geçer. EN Pay-as-produced offtake İlgili: Enerji alım anlaşması Hacim riski V ## V birim fiyatı V Dengeleme ve uzlaştırma Eksik üretim dengesizlik fiyatında PTF ve SMF ile birlikte karşılaştırılan, Kurul kararıyla belirlenen birim fiyat. Başlangıç değeri 150 TL/MWh’tir. EN V unit price İlgili: Dengesizlik fiyatı ## Vadeli Elektrik Piyasası VEP Piyasalar ve ürünler EPİAŞ’ın işlettiği, gelecek dönemler için aylık, çeyreklik ve yıllık elektrik kontratlarının fiziki teslimatlı olarak işlem gördüğü piyasa. 2026 tarifesinde işlem ücreti 3,00 TL/MWh’tir. EN Power Futures Market İlgili: VİOP elektrik vadeli işlem sözleşmeleri Vadeli kontrat Baz yük ## Vadeli kontrat Piyasalar ve ürünler Gelecekteki bir teslimat dönemi için fiyatın bugünden sabitlendiği sözleşme. Fiyat riskini azaltır, hacim riskini ortadan kaldırmaz. EN Forward / futures contract İlgili: Vadeli Elektrik Piyasası VİOP elektrik vadeli işlem sözleşmeleri Fiyat riskinden korunma (hedge) ## Varlık yönetimi Ticaret, risk ve finans Bir üretim veya depolama varlığının üretim, pozisyon, dengesizlik, uzlaştırma ve ticari operasyonlarının bütüncül yönetimi. EN Asset management İlgili: Portföy ## VİOP elektrik vadeli işlem sözleşmeleri VİOP Piyasalar ve ürünler Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda işlem gören, nakdi uzlaşmalı elektrik kontratları. Vade sonunda ilgili dönemin PTF ortalamasına göre fark üzerinden kapanır. EN VİOP power futures İlgili: Vadeli Elektrik Piyasası Nakdi uzlaşma Y ## Yakalama oranı Ticaret, risk ve finans Yakalanan fiyatın aynı dönemin ortalama PTF’sine oranı. Santralin üretim profilinin fiyat açısından değerini gösterir. EN Capture rate İlgili: Yakalanan fiyat ## Yakalanan fiyat Ticaret, risk ve finans Bir santralin ürettiği enerjiyi fiilen sattığı saatlerin üretimle ağırlıklandırılmış ortalama fiyatı. Güneş santrallerinde öğle fiyatları düştüğü için günlük ortalama PTF’nin altında kalabilir. EN Capture price İlgili: Yakalama oranı Güneş enerjisi santrali ## Yan hizmet sertifikası Depolama ve esneklik Bir birimin yan hizmet sağlayabileceğini, performans testleriyle belirlenen parametrelerle gösteren belge. EN Ancillary service certificate İlgili: Primer frekans kontrolü Sekonder frekans kontrolü ## Yan hizmetler Depolama ve esneklik Sistemin güvenli işletimi için enerji dışında tedarik edilen hizmetler: primer ve sekonder frekans kontrolü, reaktif güç kontrolü, talep tarafı katılımı ve oturan sistemin toparlanması. EN Ancillary services İlgili: Primer frekans kontrolü Sekonder frekans kontrolü Yan Hizmetler Piyasası ## Yan Hizmetler Piyasası Depolama ve esneklik TEİAŞ’ın frekans kontrol rezervlerini saatlik ve blok tekliflerle tedarik ettiği ve uzlaştırmasının EPİAŞ tarafından aylık yayımlandığı süreç. EN Ancillary Services Market İlgili: Primer frekans kontrolü Sekonder frekans kontrolü ## Yardımcı kaynak Yenilenebilir ve destek Birden çok kaynaklı tesiste ana kaynağa eklenen ikinci kaynak, örneğin RES sahasına kurulan GES. Ana kaynağı rüzgâr olan tesisler yardımcı kaynakta uygulanan 100 MW sınırından muaftır. EN Auxiliary source İlgili: Ana kaynak Birden çok kaynaklı (hibrit) üretim tesisi ## YEK belgesi Yenilenebilir ve destek Bir üretim tesisinin yenilenebilir enerji kaynağına dayalı olduğunu gösteren ve YEKDEM’e katılım için gerekli belge. EN Renewable energy certificate (YEK) İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## YEKDEM fiyatı Yenilenebilir ve destek 1 Temmuz 2021 – 31 Aralık 2030 arasında işletmeye giren YEK belgeli tesislerde TL olarak uygulanan ve ABD doları cinsinden taban ile tavana bağlı fiyat. Güncel fiyatlar EPİAŞ tarafından duyurulur. EN YEKDEM price İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## YEKDEM maliyeti Yenilenebilir ve destek YEKDEM kapsamındaki alımların piyasa değerini aşan kısmının tüketilen her MWh’e düşen payı. EPDK aylık tahminlerini yayımlar; son kaynak tarifesinde PTF’ye eklenir. EN YEKDEM cost İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması Son Kaynak Tedarik Tarifesi ## YEKDEM sonrası dönem Yenilenebilir ve destek On yıllık YEKDEM süresi dolan lisanslı santrallerin satış kanalını ve fiyatını kendisinin belirlediği dönem. EN Post-YEKDEM period İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması İkili anlaşma ## Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanı YEKA Yenilenebilir ve destek Bakanlık tarafından belirlenen ve yarışmayla yatırımcılara tahsis edilen büyük ölçekli yenilenebilir enerji alanları. EN Renewable Energy Resource Area İlgili: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi YEK-G Yenilenebilir ve destek Bir megavatsaat elektriğin yenilenebilir kaynaktan üretildiğini gösteren elektronik belge. EPİAŞ tarafından düzenlenir; her 1 MWh için bir belge verilir ve tüketimde kullanıldığında itfa edilir. EN Renewable Energy Guarantee of Origin İlgili: Organize YEK-G Piyasası I-REC Yeşil tarife ## Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması YEKDEM Yenilenebilir ve destek YEK belgeli tesislerin ürettiği enerjinin belirli bir süre boyunca sabit fiyattan alındığı destek mekanizması. Maliyeti tüm tedarikçilere tüketim payına göre yansıtılır. EN Renewable Energy Support Mechanism İlgili: YEKDEM maliyeti YEK belgesi YEKDEM fiyatı ## Yerli aksam destek fiyatı YADF Yenilenebilir ve destek YEKDEM kapsamında yurt içinde üretilmiş aksam kullanan tesislere belirli bir süre uygulanan ek fiyat. EN Local content premium İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## Yeşil tarife Tedarik ve tüketici Tüketicinin tamamen yenilenebilir kaynaklı enerji satın almasını sağlayan, YEK-G belgesiyle desteklenen tarife seçeneği. EN Green tariff İlgili: Yenilenebilir Enerji Kaynak Garanti Belgesi ## Yük alma YAL Dengeleme ve uzlaştırma TEİAŞ’ın bir dengeleme biriminden üretimini artırmasını veya tüketimini azaltmasını istediği talimat. Sistem enerji açığındayken verilir. EN Up-regulation İlgili: Yük atma Dengeleme Güç Piyasası Dengeleme talimatı ## Yük atma YAT Dengeleme ve uzlaştırma TEİAŞ’ın bir dengeleme biriminden üretimini azaltmasını veya tüketimini artırmasını istediği talimat. Sistem enerji fazlasındayken verilir. EN Down-regulation İlgili: Yük alma Dengeleme Güç Piyasası Dengeleme talimatı 1 ## 10 yıl sonrası alım fiyatı Yenilenebilir ve destek YEKDEM’deki 10 yıllık süresini tamamlayan lisanssız tesislerin ihtiyaç fazlası için 11415 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı’yla belirlenen fiyat: lisanslı tesisler için güncel YEKDEM fiyatının %90’ı, saatlik PTF’yi geçmemek üzere. Görevli tedarik şirketi satın almak zorundadır. EN Post-10-year purchase price İlgili: İhtiyaç fazlası enerji Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması ## 186 Alo Elektrik Arıza 186 Tedarik ve tüketici Dağıtım şirketlerinin arıza ve kesinti bildirim hattı. Tedarikçi değişikliğinden etkilenmez. EN 186 power fault line İlgili: Dağıtım şirketi Planlı ve plansız kesinti Tanımlar, Ekim 2026 itibarıyla yürürlükteki mevzuat ve EPDK kararları esas alınarak hazırlanmıştır. Sayısal değerler Kurul kararlarıyla değişebilir; hukuki ve ticari kararlarda ilgili mevzuatın güncel metni esas alınmalıdır. ## Bir terimin varlığınıza etkisini birlikte değerlendirelim. [Frekans ile görüşün](https://frekansenerji.com/iletisim/) Dil